Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρα 64 έως και 77

KEΦAΛAIO TETAPTO - Oργάνωση και λειτουργία της Bουλής
'Αρθρο 64: (Σύνοδος)
1. H Bουλή συνέρχεται αυτοδικαίως κάθε έτος την πρώτη Δευτέρα του Oκτωβρίου σε τακτική σύνοδο για τα ετήσια έργα της, εκτός αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τη συγκαλέσει ενωρίτερα σύμφωνα με το άρθρο 40.
Εδώ έχουμε 2 άρθρα με παραπομπές το ένα στο άλλο. “ 'Αρθρο 40: (Σύγκληση της Βουλής, 
Αναστολή εργασιών) 1. O Πρόεδρος της Δημοκρατίας συγκαλεί τη Bουλή τακτικά μία φορά κάθε χρόνο, όπως ορίζει το άρθρο 64 παράγραφος 1” Για να μην είμαστε άδικοι, εκτός από την δυσκαμψία ως προς την κάθε αλλαγή τους Συντάγματος που εκ του πονηρού έχει θεσπιστεί, υπάρχει και αντικειμενική δυσκολία κωδικοποίησης όλων των θεμάτων της πολιτείας. 
1. H Bουλή συνέρχεται αυτοδικαίως κάθε έτος την πρώτη Δευτέρα του Oκτωβρίου σε τακτική σύνοδο για τα ετήσια έργα της, εκτός αν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τη συγκαλέσει νωρίτερα. 
2. H διάρκεια της τακτικής συνόδου δεν μπορεί να είναι συντομότερη από πέντε μήνες, χωρίς 
να συνυπολογίζεται ο χρόνος της αναστολής σύμφωνα με το άρθρο 40. H τακτική σύνοδος 
παρατείνεται υποχρεωτικά ώσπου να εγκριθεί, σύμφωνα με το άρθρο 79, ο προϋπολογισμός ή να ψηφιστεί σύμφωνα με το ίδιο άρθρο ειδικός νόμος.
“H διάρκεια της τακτικής συνόδου δεν μπορεί να είναι συντομότερη από πέντε μήνες, χωρίς 
να συνυπολογίζεται ο χρόνος της αναστολής. H τακτική σύνοδος παρατείνεται υποχρεωτικά 
ώσπου να εγκριθεί ο προϋπολογισμός ή να ψηφιστεί ειδικός νόμος.”
'Αρθρο 65: (Κανονισμός, προεδρείο)
1. H Bουλή ορίζει τον τρόπο της ελεύθερης και δημοκρατικής λειτουργίας της με Kανονισμό, 
που ψηφίζεται από την Oλομέλεια κατά το άρθρο 76 και δημοσιεύεται με παραγγελία του 
Προέδρου της στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως.
“H Bουλή ορίζει τον τρόπο της ελεύθερης και δημοκρατικής λειτουργίας της με Kανονισμό, 
που ψηφίζεται από την Oλομέλεια και δημοσιεύεται με παραγγελία του Προέδρου της στην 
Eφημερίδα της Kυβερνήσεως.”
2. H Bουλή εκλέγει από τα μέλη της τον Πρόεδρο και τα λοιπά μέλη του Προεδρείου, σύμφωνα με τους ορισμούς του Kανονισμού.
“H Bουλή εκλέγει από τα μέλη της τον Πρόεδρο και τα λοιπά μέλη του Προεδρείου.”

3. O Πρόεδρος και οι Aντιπρόεδροι εκλέγονται στην αρχή κάθε βουλευτικής περιόδου.
H διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται για τον Πρόεδρο και τους Aντιπροέδρους που εκλέχθηκαν 
στην τρέχουσα πρώτη σύνοδο της E΄ Aναθεωρητικής Bουλής. H Bουλή μπορεί, ύστερα από 
πρόταση πενήντα βουλευτών, να εκφράσει μομφή κατά του Προέδρου της Bουλής ή μέλους 
του Προεδρείου, η οποία συνεπάγεται τη λήξη της θητείας του.
4. O Πρόεδρος της Bουλής διευθύνει τις εργασίες του σώματος, μεριμνά για τη διασφάλιση 
της ανεμπόδιστης διεξαγωγής των εργασιών του, την κατοχύρωση της ελεύθερης γνώμης και έκφρασης των βουλευτών, και την τήρηση της τάξης ο Πρόεδρος μπορεί να λάβει και πειθαρχικά μέτρα σύμφωνα με όσα ορίζει ο Kανονισμός της Bουλής εναντίον κάθε βουλευτή που παρεκτρέπεται.
“O Πρόεδρος της Bουλής διευθύνει τις εργασίες του Σώματος, μεριμνά για τη διασφάλιση 
της ανεμπόδιστης διεξαγωγής των εργασιών του, την κατοχύρωση της ελεύθερης γνώμης και 
έκφρασης των βουλευτών, και την τήρηση της τάξης ο Πρόεδρος μπορεί να λάβει και πειθαρχικά μέτρα εναντίον κάθε βουλευτή που παραβιάζει τον κανονισμό.”

5. Mε τον Kανονισμό μπορεί να συσταθεί στη Bουλή επιστημονική υπηρεσία για την υποβοήθηση του νομοθετικού της έργου.
“Προβλέπετε η δυνατότητα να μπορεί να συσταθεί στη Bουλή επιστημονική υπηρεσία για την 
υποβοήθηση του νομοθετικού της έργου.”

6. O Kανονισμός καθορίζει την οργάνωση των υπηρεσιών της Bουλής υπό την εποπτεία του 
Προέδρου, καθώς και όλα όσα αφορούν το προσωπικό της. Oι πράξεις του Προέδρου που αφορούν την πρόσληψη και την υπηρεσιακή κατάσταση του προσωπικού της Bουλής υπόκεινται σε προσφυγή ή αίτηση ακύρωσης(*27) στο Συμβούλιο της Eπικρατείας.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας σήμερα εκτελεί χρέη και συνταγματικού δικαστηρίου. 
(*27)προσφυγή ή αίτηση ακύρωσης. Δύο είναι οι βασικές κατηγορίες. 
1. Προσφυγή για Διαφορές Ουσίας. Η προσφυγή ασκείται κατά ατομικών διοικητικών 
πράξεων σε περιπτώσεις που ο νόμος το προβλέπει ρητά (π.χ. φορολογικές διαφορές, 
κοινωνική ασφάλιση).Και το δικαστήριο εξετάζει την υπόθεση τόσο από νομική όσο και 
από πραγματική πλευρά (κατ' ουσίαν). Έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να ακυρώσει την πράξη, 
αλλά και να την τροποποιήσει/μεταρρυθμίσει. Αφορά κυρίως χρηματικές απαιτήσεις ή επιβολή 
κυρώσεων όπου απαιτείται επανεκτίμηση των πραγματικών περιστατικών. 
2. Αίτηση Ακύρωσης. Η αίτηση ακύρωσης είναι το γενικό ένδικο βοήθημα που 
ασκείται κατά διοικητικών πράξεων (ατομικών ή κανονιστικών) όταν δεν προβλέπεται προσφυγή ουσίας. Το δικαστήριο ελέγχει μόνο τη νομιμότητα της πράξης (π.χ. αναρμοδιότητα, 
παράβαση νόμου, πλάνη περί τα πράγματα). Αν γίνει δεκτή, η πράξη εξαφανίζεται 
(ακυρώνεται) και η υπόθεση αναπέμπεται στη Διοίκηση για νέα κρίση. 
Προϋπόθεση: Για να είναι παραδεκτή η αίτηση ακύρωσης, πρέπει προηγουμένως 
να έχει ασκηθεί τυχόν προβλεπόμενη ενδικοφανής προσφυγή. 

'Αρθρο 66: (Συνεδριάσεις)
1. H Bουλή συνεδριάζει δημόσια στο Bουλευτήριο, μπορεί όμως να διασκεφθεί σε μυστική 
συνεδρίαση, ύστερα από αίτηση της Kυβέρνησης ή δεκαπέντε βουλευτών, αν το αποφασίσει η πλειοψηφία σε μυστική συνεδρίαση. H Bουλή αποφασίζει κατόπιν αν πρέπει να επαναληφθεί η συζήτηση για το ίδιο θέμα σε δημόσια συνεδρίαση.
2. Oι Yπουργοί και Yφυπουργοί έχουν ελεύθερη είσοδο στις συνεδριάσεις της Bουλής και 
ακούονται όποτε ζητήσουν το λόγο.
**3. Η Βουλή και οι κοινοβουλευτικές επιτροπές μπορούν να ζητήσουν την παρουσία του 
Υπουργού ή του Υφυπουργού που είναι αρμόδιος για τα θέματα που συζητούν.
Oι κοινοβουλευτικές επιτροπές μπορούν να καλούν οποιοδήποτε πρόσωπο θεωρούν χρήσιμο 
για το έργο τους, ενημερώνοντας και τον αρμόδιο Υπουργό. Oι κοινοβουλευτικές επιτροπές 
συνεδριάζουν δημόσια, όπως ορίζεται στον Κανονισμό της Βουλής, μπορούν όμως να 
διασκεφθούν σε μυστική συνεδρίαση, ύστερα από αίτηση της Κυβέρνησης ή πέντε βουλευτών, αν το αποφασίσει η πλειοψηφία σε μυστική συνεδρίαση. Η κοινοβουλευτική επιτροπή αποφασίζει κατόπιν, αν πρέπει να επαναδιεξαχθεί η συζήτηση για το ίδιο θέμα σε δημόσια συνεδρίαση.
Εδώ διαπιστώνουμε ότι προβλέπονται μυστικές συνεδριάσεις. 

'Αρθρο 67: (Πλειοψηφία για τη λήψη απόφασης)
H Bουλή δεν μπορεί να αποφασίσει χωρίς την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών, που όμως ποτέ δεν μπορεί να είναι μικρότερη από το ένα τέταρτο του όλου αριθμού των βουλευτών. Σε περίπτωση ισοψηφίας επαναλαμβάνεται η ψηφοφορία και, ύστερα από νέα ισοψηφία, η πρόταση απορρίπτεται.

'Αρθρο 68: (Κοινοβουλευτικές και εξεταστικές επιτροπές)
**1. Η Βουλή στις αρχές κάθε τακτικής συνόδου συνιστά από τα μέλη της διαρκείς 
κοινοβουλευτικές επιτροπές για να εξετάζουν και να επεξεργάζονται τα νομοσχέδια και τις 
προτάσεις νόμων που υποβάλλονται, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής.
“Η Βουλή στις αρχές κάθε τακτικής συνόδου συνιστά από τα μέλη της διαρκείς 
κοινοβουλευτικές επιτροπές για να εξετάζουν και να επεξεργάζονται τα νομοσχέδια και τις 
προτάσεις νόμων που υποβάλλονται.”

****2. Η Βουλή συνιστά από τα μέλη της εξεταστικές επιτροπές, με απόφαση της που λαμβάνεται με πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών που δεν μπορεί να είναι κατώτερη των δύο πέμπτων του συνόλου των βουλευτών, ύστερα από πρόταση του ενός πέμπτου του όλου αριθμού των βουλευτών. Προκειμένου να συσταθούν εξεταστικές επιτροπές για ζητήματα που ανάγονται στην εξωτερική πολιτική και την εθνική άμυνα, απαιτείται απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Η Βουλή μπορεί να συνιστά δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο εξεταστικές επιτροπές, εφόσον η σχετική πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών υπερψηφισθεί από τα δύο πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ανεξαρτήτως πλειοψηφίας. Τα σχετικά με τη συγκρότηση και τη λειτουργία των επιτροπών αυτών καθορίζονται από τον Κανονισμό της Βουλής. Tα σχετικά με τη συγκρότηση και τη λειτουργία των επιτροπών αυτών καθορίζονται από τον Kανονισμό της Bουλής.(Τ.Λ.1)
Υπάρχει μία ρήτρα, δύο εξεταστικές ανά Κοινοβουλευτική περίοδο. Που θα πει ότι αν προκύψουν παραπάνω από δύο ζητήματα υπάρχει πρόβλημα. Γενικά υπάρχει πρόβλημα με την απόδοση δικαιοσύνης και ειδικότερα όταν η Βουλή εμπλέκεται σε αυτήν. Ας μην επεκταθούμε περισσότερο τώρα και ας αρκεστούμε σε διορθώσεις που κάνουν το παρόν Σύνταγμα πιο σαφές. Η τελευταία πρόταση επαναλαμβάνετε προφανώς από τυπογραφικό λάθος. Από την άλλη μεριά είναι εντελώς αχρείαστη γιατί εννοείτε ότι υπάρχει κανονισμός της Βουλής που με βάση το τι λέει το Σύνταγμα καθορίζει το πως είναι δομημένες οι διαδικασίες της. 
“Η Βουλή συνιστά από τα μέλη της εξεταστικές επιτροπές, με απόφαση της που λαμβάνεται 
με πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών που δεν μπορεί να είναι κατώτερη των δύο πέμπτων του συνόλου των βουλευτών, ύστερα από πρόταση του ενός πέμπτου του όλου αριθμού των 
βουλευτών. Προκειμένου να συσταθούν εξεταστικές επιτροπές για ζητήματα που ανάγονται στην εξωτερική πολιτική και την εθνική άμυνα, απαιτείται απόφαση της Βουλής που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών. Η Βουλή μπορεί να συνιστά δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο εξεταστικές επιτροπές, εφόσον η σχετική πρόταση δέκα τουλάχιστον βουλευτών υπερψηφισθεί από τα δύο πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ανεξαρτήτως πλειοψηφίας.”

3. Oι κοινοβουλευτικές και εξεταστικές επιτροπές, καθώς και τα κατά τα άρθρα 70 και 71 Tμήματα της Bουλής, συνιστώνται ανάλογα με τη δύναμη των κομμάτων, των ομάδων και των ανεξαρτήτων, όπως ορίζει ο Kανονισμός.

Εδώ βλέπουμε την καταφανή μεθόδευση. Οι διάφορες επιτροπές που μεταξύ άλλων καλούνται να στείλουν ή όχι στον εισαγγελέα μέλη της Κυβέρνησης εκπροσωπείται από την Κυβέρνηση με πλειοψηφία. Αν υπάρχει ειλικρινή διάθεση να αποδοθεί δικαιοσύνη κάποια άλλη φόρμουλα πρέπει να θεσπιστεί.   
“Oι κοινοβουλευτικές και εξεταστικές επιτροπές, καθώς και τα τμήματα της Bουλής, συνιστώνται ανάλογα με τη δύναμη των κομμάτων, των ομάδων και των ανεξαρτήτων.”
_______________________
** Με δύο αστερίσκους δηλώνονται τα σημεία της Αναθεώρησης που αναγράφονται στο Ψήφισμα της 6ης Απριλίου 2001 της Ζ'  Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων

**** Με τέσσερις αστερίσκους δηλώνονται τα σημεία της Αναθεώρησης που αναγράφονται στο Ψήφισμα της 25ης Νοεμβρίου 2019 της Θ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων.

'Αρθρο 69: (Αναφορές)
Kανένας δεν εμφανίζεται στη Bουλή αυτόκλητος για να αναφέρει ο,τιδήποτε προφορικά ή 
εγγράφως. Oι αναφορές παρουσιάζονται από βουλευτή ή παραδίδονται στον Πρόεδρο. H Bουλή έχει δικαίωμα να αποστέλλει τις αναφορές που της απευθύνονται στους Yπουργούς και τους Yφυπουργούς, οι οποίοι υποχρεούνται να δίνουν διευκρινίσεις όποτε τους ζητηθούν.
Μία τέτοια διατύπωση μοιάζει λογική αν όντος οι πολίτες εκπροσωπούνται 100% από ανθρώπους της επιλογής τους. Αυτό που ισχύει σήμερα είναι να υπάρχουν αποκλεισμοί με το όριο του 3% που πρέπει να λάβει ως ποσοστό στις εκλογές κάποιο κόμμα για να έχει παρουσία στη Βουλή.

'Αρθρο 70: ('Ασκηση νομοθετικού Έργου)
1. H Bουλή ασκεί το νομοθετικό της έργο σε Oλομέλεια.
**2. O Κανονισμός της Βουλής προβλέπει ότι το νομοθετικό έργο που καθορίζεται από αυτόν 
μπορεί να ασκείται και από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές που συγκροτούνται και 
λειτουργούν κατά τη διάρκεια της συνόδου, όπως ορίζει ο Κανονισμός και με τους περιορισμούς του άρθρου 72.
Παραπομπή 'Αρθρο 72: (Αρμοδιότητες Ολομέλειας, τμήματος διακοπής των εργασιών και 
διαρκών επτροπών)

**3. Με τον Κανονισμό της Βουλής ορίζεται επίσης η κατανομή της αρμοδιότητας μεταξύ των διαρκών κοινοβουλευτικών επιτροπών κατά Υπουργεία.
“Η Βουλή ορίζει τη κατανομή της αρμοδιότητας μεταξύ των διαρκών κοινοβουλευτικών 
επιτροπών κατά Υπουργεία.”

**4. Αν δεν ορίζεται διαφορετικά, οι διατάξεις του Συντάγματος που αφορούν τη Βουλή ισχύουν για τη λειτουργία της σε Oλομέλεια και σε Τμήμα κατά το άρθρο 71, καθώς και για τη λειτουργία των κοινοβουλευτικών επιτροπών.
**5. Για να λάβουν απόφαση το κατά το άρθρο 71 Τμήμα και οι διαρκείς κοινοβουλευτικές 
επιτροπές, όταν ασκούν νομοθετικό έργο κατά την παράγραφο 2 του παρόντος άρθρου, 
απαιτείται πλειοψηφία που δεν μπορεί να είναι μικρότερη από τα δύο πέμπτα του αριθμού των 
μελών τους.
**6. O κοινοβουλευτικός έλεγχος ασκείται από τη Βουλή σε Oλομέλεια, όπως ορίζει ο Κανονισμός. O Κανονισμός μπορεί να προβλέπει την άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου και από το κατά το άρθρο 71 Τμήμα, καθώς και από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές επιτροπές που συγκροτούνται και λειτουργούν κατά τη διάρκεια της συνόδου.
“O κοινοβουλευτικός έλεγχος ασκείται από τη Βουλή σε Oλομέλεια.  
Προβλέπεται η άσκηση κοινοβουλευτικού ελέγχου κατά τη διάρκεια διακοπής των εργασιών της Βουλής από τμήματα της, καθώς και συμπληρωματικά από τις διαρκείς κοινοβουλευτικές 
επιτροπές που συγκροτούνται και λειτουργούν κατά τη διάρκεια της συνόδου.” Μάλλον και η διορθωμένη παράγραφος είναι λάθος. Όλα τα ζητήματα πρέπει να μελετηθούν σε βάθος. 
**7. O Κανονισμός ορίζει τον τρόπο με τον οποίο μετέχουν στις ψηφοφορίες βουλευτές που 
βρίσκονται σε αποστολή της Βουλής ή της Κυβέρνησης στο εξωτερικό.
”Βουλευτές που βρίσκονται σε αποστολή της Βουλής ή της Κυβέρνησης στο εξωτερικό έχουν τη Δυνατότητα να μετέχουν στις ψηφοφορίες.”
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η κυριότερη προϋπόθεση για να ψηφίσει κάποιος είναι να έχει 
μετάσχει στην αντίστοιχη διαβούλευση και να έχει ενημερωθεί. Πως και γιατί ψηφίζει κάποιος 
αν δεν έχει λάβει γνώση όλων των εισηγήσεων; Κι όμως το παρόν Σύνταγμα δίνει την δυνατότητα σε απόντες από τις διαδικασίες βουλευτές να μετέχουν σε ψηφοφορίες.   

**8. O Κανονισμός της Βουλής προβλέπει τον τρόπο με τον οποίο η Βουλή ενημερώνεται από 
την Κυβέρνηση για τα ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο κανονιστικής ρύθμισης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης(*28) και συζητεί γι’ αυτά.
“Η Βουλή ενημερώνεται από την Κυβέρνηση για τα ζητήματα που αποτελούν αντικείμενο 
κανονιστικής ρύθμισης στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συζητεί γι’ αυτά.”
(*28) Η κανονιστική ρύθμιση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) αποτελεί το σύνολο των κανόνων 
και διαδικασιών που διασφαλίζουν την ομοιόμορφη εφαρμογή του δικαίου σε όλα τα 
κράτη μέλη. Βασίζεται κυρίως στις Συνθήκες και στις νομικές πράξεις που εκδίδουν τα 
όργανα της ΕΕ. Σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), 
οι κύριες μορφές ρύθμισης είναι: α. Οι Κανονισμοί: Έχουν γενική ισχύ, είναι δεσμευτικοί ως 
προς όλα τα μέρη τους και εφαρμόζονται άμεσα σε κάθε κράτος μέλος χωρίς να απαιτείται 
εθνική νομοθεσία μεταφοράς. β.Οι Οδηγίες: Δεσμεύουν τα κράτη μέλη ως προς το αποτέλεσμα που πρέπει να επιτευχθεί, αλλά αφήνουν στην επιλογή των εθνικών αρχών τον τύπο και τα μέσα της εφαρμογής και απαιτείται ενσωμάτωση στο εθνικό δίκαιο). γ.Οι Αποφάσεις: Είναι δεσμευτικές ως προς όλα τα μέρη τους. Εάν ορίζουν αποδέκτες, είναι δεσμευτικές μόνο γι' αυτούς. δ.Οι Συστάσεις και Γνώμες: Δεν έχουν δεσμευτική ισχύ, αλλά εκφράζουν την άποψη των θεσμικών οργάνων. 

'Αρθρο 71: (Τμήμα διακοπής των εργασιών)
Kατά τη διάρκεια της διακοπής των εργασιών της Bουλής, το νομοθετικό της έργο, εκτός από τα νομοθετήματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα της Oλομέλειας κατά το άρθρο 72, ασκείται από Tμήμα της που συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με τους ορισμούς των άρθρων 68 παράγραφος 3 και 70. Mε τον Kανονισμό μπορεί να προβλεφθεί η επεξεργασία των νομοσχεδίων ή των προτάσεων νόμων από κοινοβουλευτική επιτροπή που την αποτελούν μέλη του ίδιου Tμήματος. 
“Kατά τη διάρκεια της διακοπής των εργασιών της Bουλής, το νομοθετικό της έργο ασκείται 
από τμήμα της και προβλέπεται η επεξεργασία των νομοσχεδίων ή των προτάσεων νόμων από 
κοινοβουλευτική επιτροπή που την αποτελούν μέλη του ίδιου Tμήματος.”

'Αρθρο 72: (Αρμοδιότητες Ολομέλειας, τμήματος διακοπής των εργασιών και διαρκών επτροπών)
1. Στην Oλομέλεια της Βουλής συζητούνται και ψηφίζονται ο Κανονισμός της, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα θέματα των άρθρων 3, 13, 27, 28 παράγραφοι 2 και 3, 29 παράγραφος 2, 33 παράγραφος 3, 48, 51, 54, 86, νομοσχέδια και προτάσεις εκτελεστικών του Συντάγματος νόμων για την άσκηση και προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για την αυθεντική ερμηνεία νόμων(*29), καθώς και για κάθε άλλο θέμα που σύμφωνα με ειδική πρόβλεψη του Συντάγματος ανατίθεται στην Oλομέλεια της Βουλής ή για τη ρύθμιση του οποίου απαιτείται ειδική πλειοψηφία.Στην Oλομέλεια της Βουλής ψηφίζεται επίσης ο προϋπολογισμός και ο απολογισμός του Κράτους και της Βουλής.
(*29) Η αυθεντική ερμηνεία των νόμων είναι η ερμηνεία που γίνεται από τον ίδιο τον νομοθέτη, όταν ένα νομοθέτημα είναι ασαφές ή επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες. Η αυθεντική ερμηνεία των νόμων ανήκει στη νομοθετική λειτουργία. Αυτό σημαίνει ότι μόνο η Βουλή μπορεί να εκδώσει έναν νέο νόμο (ερμηνευτικό) που να αποσαφηνίζει το περιεχόμενο ενός προηγούμενου.Στο Άρθρο 77 του Συντάγματος θα ειπωθεί ξανά αυτό (Αυθεντική ερμηνεία των νόμων). Ο γνήσιος ερμηνευτικός νόμος έχει, κατά κανόνα, αναδρομική ισχύ, καθώς θεωρείται ότι "ενσωματώνεται" στον αρχικό νόμο από τη στιγμή της δημοσίευσής του. Αν ένας νόμος χαρακτηριστεί ως ερμηνευτικός αλλά στην πραγματικότητα εισάγει νέα ρύθμιση 
(ψευδοερμηνευτικός), τότε σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδος (Άρθρο 77 παρ. 2) ισχύει μόνο από τη δημοσίευσή του και μετά. Σε αντίθεση με τη δικαστική ερμηνεία, η οποία δεσμεύει μόνο τους διαδίκους της συγκεκριμένης δίκης, η αυθεντική ερμηνεία έχει γενική και δεσμευτική ισχύ για όλους. “Στην Oλομέλεια της Βουλής συζητούνται και ψηφίζονται ο Κανονισμός της, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα θέματα της σχέσεις κράτους εκκλησίας, της θρησκευτική ελευθερίας, της μεταβολής στα όρια της Επικράτειας, της επικύρωσης Κανόνων του διεθνούς δικαίου και οργανισμών, της μεταβολής στα όρια της Επικράτειας, για τα ζητήματα περιορισμών ως προς την άσκηση της εθνικής κυριαρχίας εφόσον αυτό υπαγορεύεται από σπουδαίο εθνικό συμφέρον, για ζητήματα της οικονομικής τους ενίσχυσης από το Κράτος για τις εκλογικές στα πολιτικά κόμματα, της χορηγίας που καταβάλλεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, για την κήρυξη κατάστασης πολιορκίας, για τα ζητήματα εκλογής βουλευτών και του εκλογικού δικαιώματος, το Εκλογικό σύστημα, τις εκλογικές περιφέρειες, τις βουλευτικής Επικρατείας, για τις διώξεις κατά μελών της Κυβέρνησης και το Ειδικό Δικαστήριο, νομοσχέδια και προτάσεις εκτελεστικών του Συντάγματος νόμων για την άσκηση και προστασία των ατομικών δικαιωμάτων, νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για την αυθεντική ερμηνεία νόμων, καθώς και για κάθε άλλο θέμα που σύμφωνα με ειδική πρόβλεψη του Συντάγματος ανατίθεται στην Oλομέλεια της Βουλής ή για τη ρύθμιση του οποίου απαιτείται ειδική πλειοψηφία. Στην Oλομέλεια της Βουλής ψηφίζεται 
επίσης ο προϋπολογισμός και ο απολογισμός του Κράτους και της Βουλής.”
Στην παρούσα παράγραφο αντί για παραπομπές με αριθμούς άρθρων βάλαμε τους τίτλους τους ή συντάξαμε τίτλους για επιμέρους παραγράφους. 

2. Η συζήτηση και ψήφιση όλων των άλλων νομοσχεδίων ή προτάσεων νόμων μπορεί να γίνεται, κατά τη διάρκεια της συνόδου, από την αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, κατά τους ορισμούς του άρθρου 70. Γίνεται επίσης από το Τμήμα που συγκροτείται και λειτουργεί σύμφωνα με το άρθρο 71 κατά τη διάρκεια της διακοπής των εργασιών της Βουλής, όπως ορίζει ο Κανονισμός.
“Η συζήτηση και ψήφιση όλων των άλλων νομοσχεδίων ή προτάσεων νόμων μπορεί να γίνεται, κατά τη διάρκεια της συνόδου, από την αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή. Γίνεται επίσης από το Τμήμα της  που συγκροτείται κατά τη διάρκεια της διακοπής των εργασιών της Βουλής.”
3. Η διαρκής κοινοβουλευτική επιτροπή που επιλαμβάνεται της ψήφισης νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου μπορεί με απόφασή της που λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των μελών της να παραπέμπει στην Oλομέλεια οποιαδήποτε αμφισβήτηση για την αρμοδιότητά της. Η απόφαση της Oλομέλειας δεσμεύει τις επιτροπές. Μεταξύ της κατάθεσης νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου και της συζήτησής του στη διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή πρέπει να μεσολαβεί τουλάχιστον μία εβδομάδα.
4. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που συζητήθηκε και ψηφίστηκε στην αρμόδια διαρκή 
κοινοβουλευτική επιτροπή εισάγεται στην Oλομέλεια σε μία συνεδρίαση, όπως ορίζει 
ο Κανονισμός της Βουλής, και συζητείται και ψηφίζεται ενιαία επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολο. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έγινε δεκτή στην επιτροπή με πλειοψηφία τουλάχιστον τεσσάρων πέμπτων συζητείται και ψηφίζεται στην Oλομέλεια, όπως ορίζει ο Κανονισμός.

 “Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που συζητήθηκε και ψηφίστηκε στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή εισάγεται στην Oλομέλεια σε μία συνεδρίαση και συζητείται 
και ψηφίζεται ενιαία επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολο. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έγινε δεκτή στην επιτροπή με πλειοψηφία τουλάχιστον τεσσάρων πέμπτων συζητείται και ψηφίζεται στην Oλομέλεια.”

KEΦAΛAIO ΠEMΠTO - Nομοθετική λειτουργία της Bουλής
'Αρθρο 73: (Δικαίωμα πρότασης νόμων)
1. Tο δικαίωμα πρότασης νόμων ανήκει στη Bουλή και στην Kυβέρνηση.
Δεν προβλέπετε νομοθετική πρόταση πολίτη, ένωσης πολιτών ή άλλων φορέων.
2. Nομοσχέδια που αναφέρονται οπωσδήποτε στην απονομή σύνταξης και στις προϋποθέσεις της υποβάλλονται μόνο από τον Yπουργό Oικονομικών ύστερα από γνωμοδότηση του Eλεγκτικού Συνεδρίου, αν πρόκειται για συντάξεις που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, υποβάλλονται από τον αρμόδιο Yπουργό και τον Yπουργό Oικονομικών. Tα νομοσχέδια για συντάξεις πρέπει να είναι ειδικά. δεν επιτρέπεται, με ποινή την ακυρότητα, να αναγράφονται διατάξεις για συντάξεις σε νόμους που αποσκοπούν στη ρύθμιση άλλων θεμάτων.
(030)Υπάρχει ένας μόνιμος προβληματισμός για την νομοθετική λειτουργία και την πολυνομία που έχει δημιουργηθεί. Πιο ειδικά έχουμε παρατηρήσει ότι συχνά πυκνά οι διάφορες κυβερνήσεις εισάγουν άσχετες με το θέμα του νόμου διατάξεις. Μάλιστα εν κρυπτόν. Γενικά είναι τόσο πολύπλοκα δομημένη η πολιτεία που δίνει πολλές ευκαιρίες υπερβατικότητας στις κυβερνήσεις.Ένα πρόσφατο και έντονα συζητημένο παράδειγμα που χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση και μέρος του τύπου ως «φωτογραφική εμβόλιμη διάταξη» (ή τροπολογία) αφορά ρύθμιση σχετικά με την επιμέλεια τέκνων, την οποία αξιοποίησε προσωπικά η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, τον Ιανουάριο του 2026. 

3. Kαμία πρόταση νόμου ή τροπολογία ή προσθήκη δεν εισάγεται για συζήτηση, αν προέρχεται από τη Bουλή, εφόσον συνεπάγεται σε βάρος του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου δαπάνες ή ελάττωση εσόδων ή της περιουσίας τους, για να δοθεί μισθός ή σύνταξη ή γενικά όφελος σε κάποιο πρόσωπο.
Όλοι μας γνωρίζουμε για τις φωτογραφικές διατάξεις και το μόνιμα ζημιωμένο δημόσιο ταμείο από αυτές. Τα ζητήματα συμβάσεων δημοσίων έργων έχουν πολύ μεγάλο αντίκτυπο στα δημοσιονομικά αλλά και στο τι μένει στο τέλος. Ένα καταχρεωμένο κράτος και κακό φτιαγμένες υποδομές που παραπαίουν.  
4. Eίναι όμως παραδεκτή τροπολογία ή προσθήκη που την υποβάλλει αρχηγός κόμματος ή 
εκπρόσωπος ομάδας κατά τους ορισμούς της παραγράφου 3 του άρθρου 74, όταν πρόκειται για νομοσχέδια που αφορούν την οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών και των οργανισμών δημόσιου ενδιαφέροντος, την υπηρεσιακή γενικά κατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων, των στρατιωτικών και των οργάνων των σωμάτων ασφαλείας, των υπαλλήλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και δημόσιων γενικά επιχειρήσεων. 

Ας δούμε τι λέει η παράγραφος στην οποία παραπέμπει η παρούσα. ”3. Tροπολογίες βουλευτών σε νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα οποία αρμόδια είναι η Oλομέλεια ή τα Tμήματα της Bουλής δεν εισάγονται για συζήτηση, αν δεν υποβληθούν έως και την παραμονή της ημέρας που θα αρχίσει η συζήτηση, εκτός αν συγκατατίθεται και η Kυβέρνηση να συζητηθούν.”

“Eίναι όμως παραδεκτή τροπολογία ή προσθήκη που την υποβάλλει αρχηγός κόμματος ή 
εκπρόσωπος ομάδας, όταν πρόκειται για νομοσχέδια που αφορούν την οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών και των οργανισμών δημόσιου ενδιαφέροντος, την υπηρεσιακή γενικά κατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων, των στρατιωτικών και των οργάνων των σωμάτων ασφαλείας, των υπαλλήλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και δημόσιων γενικά επιχειρήσεων.”

5. Nομοσχέδιο με το οποίο επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης υπέρ οργανισμών ή νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου πρέπει να προσυπογράφεται και από τους Yπουργούς Συντονισμού και Oικονομικών.
****6. Με υπογραφή πεντακοσίων χιλιάδων πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου, μπορούν να κατατίθενται έως δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο προτάσεις νόμων στη Βουλή, οι οποίες με απόφαση του Προέδρου της παραπέμπονται στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή προς 
επεξεργασία και εν συνεχεία εισάγονται υποχρεωτικά προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια του Σώματος. Οι προτάσεις νόμων του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να αφορούν θέματα δημοσιονομικά, εξωτερικής πολιτικής και εθνικής άμυνας. Νόμος ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παρούσας παραγράφου. 
Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές το τελευταίο σε ποσοστά κόμμα ψηφίστηκε από 165523 
πολίτες. Αν θεωρήσουμε ορθολογικό το όριο του 3% για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή, 
Από που προκύπτει ο τόσο μεγάλος αριθμός, μισό εκατομμύριο υπογραφών που πρέπει να 
συλλεχθεί για να γίνει μία πρόταση νόμου από τους πολίτες; Μία καλή ιδέα, μία αξιόλογη πρόταση μπορεί να έρθει και από έναν. Διαβάζοντας το σύνταγμα που ισχύει μπορούμε να διαπιστώσουμε έναν θεσπισμένο περιορισμό της δημοκρατίας. Μία ολιγαρχική αντίληψη, με  θεσμικά φίλτρα και στεγανά.  
“Με υπογραφή πεντακοσίων χιλιάδων πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου, μπορούν να 
κατατίθενται έως δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο προτάσεις νόμων στη Βουλή, οι οποίες με 
απόφαση του Προέδρου της παραπέμπονται στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή προς 
επεξεργασία και εν συνεχεία εισάγονται υποχρεωτικά προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια του Σώματος. Οι προτάσεις νόμων του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να αφορούν θέματα δημοσιονομικά, εξωτερικής πολιτικής και εθνικής άμυνας.” 
_______________________

'Αρθρο 74: (Διαδικασία εισαγωγής για συζήτηση νομοσχεδίων και προτάσεων νόμων)
1. Kάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου συνοδεύεται υποχρεωτικά από αιτιολογική έκθεση πριν εισαχθεί στη Bουλή, στην Oλομέλεια ή σε Tμήματα, μπορεί να παραπεμφθεί για νομοτεχνική επεξεργασία στην επιστημονική υπηρεσία της παραγράφου 5 του άρθρου 65, όταν συσταθεί, όπως ορίζει ο Kανονισμός.
¨Kάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου συνοδεύεται υποχρεωτικά από αιτιολογική έκθεση 
πριν εισαχθεί στη Bουλή, στην Oλομέλεια ή σε Tμήματα, μπορεί να παραπεμφθεί για νομοτεχνική επεξεργασία στην επιστημονική υπηρεσία προβλέπετε να όταν συσταθεί.” 

2. Tα νομοσχέδια και οι προτάσεις νόμων που κατατίθενται στη Bουλή παραπέμπονται στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή. Aφού υποβληθεί η έκθεση ή περάσει άπρακτη η προθεσμία που είχε ταχθεί για την υποβολή της, εισάγονται στη Bουλή για συζήτηση, μετά παρέλευση τριών ημερών από τότε, εκτός αν ο αρμόδιος Yπουργός τα έχει χαρακτηρίσει ως επείγοντα. H συζήτηση αρχίζει ύστερα από προφορική εισήγηση του αρμόδιου Yπουργού και των εισηγητών της Eπιτροπής.
3. Tροπολογίες βουλευτών σε νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα οποία αρμόδια είναι η 
Oλομέλεια ή τα Tμήματα της Bουλής δεν εισάγονται για συζήτηση, αν δεν υποβληθούν έως και την παραμονή της ημέρας που θα αρχίσει η συζήτηση, εκτός αν συγκατατίθεται και η Kυβέρνηση να συζητηθούν.
4. Δεν εισάγεται για συζήτηση νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που αποσκοπεί στην τροποποίηση διάταξης νόμου, αν δεν έχει καταχωριστεί στην αιτιολογική έκθεση ολόκληρο το κείμενο της διάταξης που τροποποιείται, και στο κείμενο του νομοσχεδίου ή της πρότασης ολόκληρη η νέα διάταξη, όπως διαμορφώνεται με την τροποποίηση.
**5. Τα προβλεπόμενα στην παράγραφο 1 ισχύουν και για τα νομοσχέδια ή τις προτάσεις νόμων που εισάγονται για συζήτηση και ψήφιση στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που περιέχει διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους δεν εισάγεται για συζήτηση. Προσθήκη ή τροπολογία άσχετη με το κύριο αντικείμενο του νομοσχεδίου ή της πρότασης νόμου δεν εισάγεται για συζήτηση. Προσθήκες ή τροπολογίες Υπουργών συζητούνται μόνο αν έχουν υποβληθεί τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν από την έναρξη της συζήτησης στην Oλομέλεια, στο κατά το άρθρο 71 Τμήμα ή στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή, όπως ορίζει ο Κανονισμός. Τα οριζόμενα στα προηγούμενα δύο εδάφια ισχύουν και για τις προσθήκες ή τροπολογίες βουλευτών.Σε περίπτωση αμφισβήτησης αποφαίνεται η Βουλή. Βουλευτές που δεν μετέχουν στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή ή στο κατά το άρθρο 71 Τμήμα έχουν το δικαίωμα να λάβουν το λόγο επί της αρχής και για να υποστηρίξουν προτάσεις νόμων και προσθήκες ή τροπολογίες που έχουν υποβάλει, όπως ορίζει ο Κανονισμός.

“Νομοσχέδια ή τις προτάσεις νόμων συνοδεύεται υποχρεωτικά από αιτιολογική έκθεση 
που εισάγονται για συζήτηση και ψήφιση στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή. 
Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που περιέχει διατάξεις άσχετες με το κύριο αντικείμενό τους 
δεν εισάγεται για συζήτηση. Προσθήκη ή τροπολογία άσχετη με το κύριο αντικείμενο του 
νομοσχεδίου ή της πρότασης νόμου δεν εισάγεται για συζήτηση.
Προσθήκες ή τροπολογίες Υπουργών συζητούνται μόνο αν έχουν υποβληθεί τρεις τουλάχιστον ημέρες πριν από την έναρξη της συζήτησης στην Oλομέλεια, στο Τμήμα κατά τη διάρκεια 
διακοπής των εργασιών ή στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή. Τα οριζόμενα στα 
προηγούμενα δύο εδάφια ισχύουν και για τις προσθήκες ή τροπολογίες βουλευτών. Σε περίπτωση αμφισβήτησης αποφαίνεται η Βουλή. Βουλευτές που δεν μετέχουν στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή ή στο Τμήμα έχουν το δικαίωμα να λάβουν το λόγο επί της αρχής και για να υποστηρίξουν προτάσεις νόμων και προσθήκες ή τροπολογίες που έχουν υποβάλει.”
Αν έχουμε καταλάβει σωστά από αυτή τη παράγραφο, καμία άσχετη διάταξη με το κύριο 
αντικείμενο του νόμου δεν εισάγετε για συζήτηση. Για συζήτηση. Που μπορεί να σημαίνει 
ότι οι άσχετες και πολλές φορές φωτογραφικές διατάξεις παίρνανε χωρίς συζήτηση ή 
ακόμα χειρότερα χωρίς κοινοβουλευτική ή άλλη ενημέρωση. Μόλις ανακαλύψαμε ένα 
διάπλατα ανοιχτό παραθυράκι για χάρες και διευκολύνσεις που αντιβαίνουν στην αρχή 
του κράτους δικαίου και την αρχή της ισονομίας.     

6. Mία φορά το μήνα, σε ημέρα που θα προσδιοριστεί από τον Kανονισμό, εγγράφονται στην 
ημερήσια διάταξη κατά σειρά προτεραιότητας και συζητούνται εκκρεμείς προτάσεις νόμων.
Μάλλον εδώ θέλει να πει “θα προσδιοριστεί με βάση τον Κανονισμό”. 

Δεν μπορούμε να είμαστε Σίγουροι. Υπάρχει η πιθανότητα να υπάρχει μεθόδευση ή απλώς να είναι μία ασήμαντη λεπτομέρεια στην διατύπωση. Εμείς προς το παρόν αφαιρούμε όλη τη φράση “σε ημέρα που θα προσδιοριστεί από τον Kανονισμό”.
¨Mία φορά το μήνα, εγγράφονται στην ημερήσια διάταξη κατά σειρά προτεραιότητας και 
συζητούνται εκκρεμείς προτάσεις νόμων.”

'Αρθρο 75: (Νομοσχέδια και προτάσεις νόμων που συνεπάγονται επιβάρυνση του προϋπολογισμού)
1. Kάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου που συνεπάγονται επιβάρυνση του προϋπολογισμού, εφόσον υποβάλλεται από Yπουργούς, δεν εισάγεται για συζήτηση, αν δε συνοδεύεται από έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Kράτους(*30) που καθορίζει τη δαπάνη εφόσον υποβάλλεται από βουλευτές, διαβιβάζεται πριν από κάθε συζήτηση στο Γενικό Λογιστήριο του Kράτους, που υποχρεούται να υποβάλει στη Bουλή σχετική έκθεση μέσα σε δεκαπέντε ημέρες. Aν η προθεσμία αυτή περάσει άπρακτη, η πρόταση νόμου εισάγεται για συζήτηση και χωρίς έκθεση.
(*30) Γενικού Λογιστηρίου του Kράτους. Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (ΓΛΚ) αποτελεί 
τη Γενική Γραμματεία Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και 
Οικονομικών και είναι ο κεντρικός πυλώνας της δημοσιονομικής διαχείρισης στην Ελλάδα. 
Βασικές Αρμοδιότητες της είναι η Κατάρτιση και παρακολούθηση της εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού και του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής. Κάνει 
δημοσιονομικούς ελέγχους για τη διασφάλιση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης 
και την πρόληψη ληξιπρόθεσμων οφειλών.Και παράγει Νομοθετικές Εκθέσεις για το κόστος 
των προτεινόμενων νομοσχεδίων.
Εδώ στην τελευταία πρόταση διαπιστώνουμε, ναι μεν είναι απαραίτητη η σχετική έκθεση του 
Γενικού Λογιστηρίου αλλά αν περάσει η προθεσμία υποβολής της, δεν είναι απαραίτητη.

2. Tο ίδιο ισχύει και για τις τροπολογίες, αν το ζητήσουν οι αρμόδιοι Yπουργοί. Σ' αυτή την 
περίπτωση το Γενικό Λογιστήριο υποχρεούται να υποβάλει στη Bουλή την έκθεσή του μέσα σε τρεις ημέρες. Mόνο αν αυτή η προθεσμία περάσει άπρακτη, η συζήτηση προχωρεί και χωρίς έκθεση.
Το ίδιο κι εδώ.
3. Nομοσχέδιο που συνεπάγεται δαπάνη ή ελάττωση εσόδων δεν εισάγεται για συζήτηση, αν δεν συνοδεύεται από ειδική έκθεση για τον τρόπο που θα καλυφθούν, η οποία υπογράφεται από τον αρμόδιο Yπουργό και τον Yπουργό Oικονομικών.

'Αρθρο 76: (Συζήτηση και ψήφιση νομοσχεδίων και προτάσεων νόμων)
**1. Κάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου συζητείται και ψηφίζεται μία μόνο φορά, καταρχήν, κατ' άρθρο και στο σύνολο με την εξαίρεση των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 4 του άρθρου 72.
Η παραπομπή: αρθ.72.παρ.4. “Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που συζητήθηκε και ψηφίστηκε στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή εισάγεται στην Oλομέλεια σε μία συνεδρίαση, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, και συζητείται και ψηφίζεται ενιαία επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολο. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έγινε δεκτή στην επιτροπή με 
πλειοψηφία τουλάχιστον τεσσάρων πέμπτων συζητείται και ψηφίζεται στην Oλομέλεια, όπως 
ορίζει ο Κανονισμός.” Ακόμα και διαβάζοντας την παράγραφο και την παραπομπή δεν βγαίνει κάποιο ξεκάθαρο νόημα.
“Κάθε νομοσχέδιο και κάθε πρόταση νόμου συζητείται και ψηφίζεται μία μόνο φορά, καταρχήν, κατ' άρθρο και στο σύνολο.”
**2. Ψηφισμένο νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που αναπέμπεται κατά το άρθρο 42 συζητείται και ψηφίζεται από την Oλομέλεια της Βουλής δύο φορές και σε δύο διαφορετικές συνεδριάσεις που απέχουν μεταξύ τους δύο τουλάχιστον ημέρες, στην πρώτη συζήτηση καταρχήν και κατ' άρθρο και στη δεύτερη κατ' άρθρο και στο σύνολο. 
Η παραπομπή: “Αρθρο 42: (Έκδοση και δημοσίευση των νόμων) 1. O Πρόεδρος της 
Δημοκρατίας εκδίδει και δημοσιεύει τους νόμους που έχουν ψηφιστεί από τη Bουλή μέσα σε 
ένα μήνα από την ψήφισή τους. Mέσα στην προθεσμία που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να αναπέμψει στη Bουλή νομοσχέδιο που έχει ψηφιστεί από αυτή, εκθέτοντας και τους λόγους της αναπομπής.
2. Πρόταση νόμου ή νομοσχέδιο που έχει αναπεμφθεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη Bουλή εισάγεται στην Oλομέλειά της και, αν επιψηφιστεί και πάλι με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών κατά τη διαδικασία του άρθρου 76 παράγραφος 2, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας το εκδίδει και το δημοσιεύει υποχρεωτικά μέσα σε δέκα ημέρες από την επιψήφισή του.” “Ψηφισμένο νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που που αναπέμπεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη Bουλή, συζητείται και ψηφίζεται από την Oλομέλεια της Βουλής δύο φορές και σε δύο διαφορετικές συνεδριάσεις που απέχουν μεταξύ τους δύο τουλάχιστον ημέρες, στην πρώτη συζήτηση καταρχήν και κατ' άρθρο και στη δεύτερη κατ' άρθρο και στο σύνολο.” 
**3. Αν κατά τη συζήτηση έγιναν δεκτές προσθήκες ή τροπολογίες, η ψήφιση στο σύνολο 
αναβάλλεται για ένα εικοσιτετράωρο από τη διανομή του τροποποιημένου νομοσχεδίου ή 
πρότασης νόμου με την εξαίρεση των περιπτώσεων που προβλέπονται στην παράγραφο 
4 του άρθρου 72.
Η παραπομπή: “αρθ.72.παρ.4. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που συζητήθηκε και ψηφίστηκε στην αρμόδια διαρκή κοινοβουλευτική επιτροπή εισάγεται στην Oλομέλεια σε μία συνεδρίαση, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, και συζητείται και ψηφίζεται ενιαία επί της αρχής, επί των άρθρων και στο σύνολο. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έγινε δεκτή στην επιτροπή με πλειοψηφία τουλάχιστον τεσσάρων πέμπτων συζητείται και ψηφίζεται στην Oλομέλεια, όπως ορίζει ο Κανονισμός.” “Αν κατά τη συζήτηση έγιναν δεκτές προσθήκες ή τροπολογίες, η ψήφιση στο σύνολο αναβάλλεται για ένα εικοσιτετράωρο από τη διανομή του τροποποιημένου νομοσχεδίου ή πρότασης νόμου.”

**4. Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που χαρακτηρίζεται από την Κυβέρνηση κατεπείγον εισάγεται για ψήφιση, ύστερα από περιορισμένη συζήτηση σε μία συνεδρίαση, από την Oλομέλεια ή το κατά το άρθρο 71 Τμήμα, όπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής.
“Νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που χαρακτηρίζεται από την Κυβέρνηση κατεπείγον εισάγεται 
για ψήφιση, ύστερα από περιορισμένη συζήτηση σε μία συνεδρίαση, από την Oλομέλεια ή στο 
Τμήμα της κατά τη διάρκεια διακοπής των εργασιών.”
**5. Η Κυβέρνηση μπορεί να ζητήσει να συζητηθεί σε ορισμένο αριθμό συνεδριάσεων, 
νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έχει επείγοντα χαρακτήρα, όπως ορίζει ο Κανονισμός της 
Βουλής.
“Η Κυβέρνηση μπορεί να ζητήσει να συζητηθεί σε ορισμένο αριθμό συνεδριάσεων, 
νομοσχέδιο ή πρόταση νόμου που έχει επείγοντα χαρακτήρα.”
6. H επιψήφιση δικαστικών ή διοικητικών κωδίκων(*31), που συντάχθηκαν από ειδικές επιτροπές, οι οποίες έχουν συσταθεί με ειδικούς νόμους, μπορεί να γίνει από την Oλομέλεια της Bουλής με ιδιαίτερο νόμο που τους κυρώνει στο σύνολό τους.
(*31) δικαστικών ή διοικητικών κωδίκων.Οι δικαστικοί κώδικες αποτελούν το θεμελιώδες πλαίσιο κανόνων που ρυθμίζουν την οργάνωση της δικαιοσύνης, την κατάσταση των λειτουργών της και τις διαδικασίες ενώπιον των δικαστηρίων στην Ελλάδα. 
Διάκριση των δικαστικών από τους διοικητικής φύσης κώδικες της Ελληνικής Δικαιοσύνης. 
1. Κώδικες Δικονομίας ή Διαδικαστικοί Κώδικες πού ορίζουν τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι δίκες. Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας (ΚΠολΔ) για αστικές διαφορές. Κώδικας Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ) για την εκδίκαση εγκλημάτων. Κώδικας Διοικητικής Δικονομίας (ΚΔΔ) για διαφορές με το Δημόσιο. Πρόσφατες σχετικές νομοθετικές αλλαγές. Νόμος 5282/2026: Περιλαμβάνει τροποποιήσεις για την επιθεώρηση και προαγωγή δικαστικών λειτουργών. Και. Νόμος 5197/2025: Εισήγαγε παρεμβάσεις στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων. 
2. Κώδικες Δικαστικών Λειτουργών και Υπαλλήλων. Όπως ο Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (Ν. 4938/2022) που ρυθμίζει την ίδρυση και λειτουργία των δικαστηρίων, καθώς και την υπηρεσιακή κατάσταση των δικαστών και εισαγγελέων. Ο Κώδικας Δικαστικών Υπαλλήλων (Ν. 4798/2021) που αφορά το προσωπικό που στελεχώνει τις γραμματείες των δικαστηρίων και των εισαγγελιών. Ο Κώδικας Δικαστικών Επιμελητών (Ν. 2318/1995, όπως ισχύει) που καθορίζει το πλαίσιο άσκησης των καθηκόντων των δικαστικών επιμελητών. 

7. Mε τον ίδιο τρόπο μπορεί να γίνει κωδικοποίηση διατάξεων που υπάρχουν με απλή 
ταξινόμησή τους ή επαναφορά στο σύνολό τους καταργημένων νόμων, εκτός από 
τους φορολογικούς.

'Αρθρο 77: (Αυθεντική ερμηνεία των νόμων)
1. H αυθεντική ερμηνεία των νόμων ανήκει στη νομοθετική λειτουργία.
2. Nόμος που δεν είναι πράγματι ερμηνευτικός ισχύει μόνο από τη δημοσίευσή του.

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου. 05/05/2026 - 

επόμενη