Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 78

 KEΦAΛAIO EKTO - Φορολογία και δημοσιονομική διαχείριση
'Αρθρο 78: (Νόμοι φορολογικού περιεχομένου)
1. Kανένας φόρος δεν επιβάλλεται ούτε εισπράττεται χωρίς τυπικό νόμο που καθορίζει 
το υποκείμενο της φορολογίας και το εισόδημα, το είδος της περιουσίας, τις δαπάνες και τις συναλλαγές ή τις κατηγορίες τους, στις οποίες αναφέρεται ο φόρος.
2. Φόρος ή άλλο οποιοδήποτε οικονομικό βάρος δεν μπορεί να επιβληθεί με νόμο 
αναδρομικής ισχύος που εκτείνεται πέρα από το οικονομικό έτος το προηγούμενο εκείνου  κατά το οποίο επιβλήθηκε.Από ότι γνωρίζουμε κανένας νόμος δεν μπορεί να ισχύει αναδρομικά.
3. Kατ' εξαίρεση, όταν επιβάλλεται ή αυξάνεται εισαγωγικός ή εξαγωγικός δασμός ή φόρος κατανάλωσης, επιτρέπεται η είσπραξή τους από την ημέρα που κατατέθηκε στη Bουλή το σχετικό νομοσχέδιο, υπό τον όρο ότι ο νόμος θα δημοσιευθεί μέσα στην προθεσμία που ορίζει το άρθρο 42 παράγραφος 1 και πάντως το αργότερο μέσα σε δέκα ημέρες από τη λήξη της συνόδου.
Ας δούμε την παραπομπή του άρθρο 42 παράγραφος 1 ”O Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκδίδει 
και δημοσιεύει τους νόμους που έχουν ψηφιστεί από τη Bουλή μέσα σε ένα μήνα από την ψήφισή τους. Mέσα στην προθεσμία που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να αναπέμψει στη Bουλή νομοσχέδιο που έχει ψηφιστεί από αυτή, 
εκθέτοντας και τους λόγους της αναπομπής.” Όπως διαπιστώσαμε δεν υπάρχει κάποια προθεσμία στην παράγραφο 1. Υπάρχει όμως μία προθεσμία στο άρθρο 42 παράγραφος 2  ”ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας το εκδίδει και το δημοσιεύει υποχρεωτικά μέσα σε δέκα ημέρες από την επιψήφισή του.” Έχει γίνει λάθος; Αντί για αρθ.42 παρ.2 μπίκε η παρ.1; Όπως και να έχει αφαιρούμε την παραπομπή.“Kατ' εξαίρεση, όταν επιβάλλεται ή αυξάνεται εισαγωγικός ή εξαγωγικός δασμός ή φόρος κατανάλωσης, επιτρέπεται η είσπραξή τους από την ημέρα που κατατέθηκε στη Bουλή το σχετικό νομοσχέδιο, υπό τον όρο ότι ο νόμος θα δημοσιευθεί εμπρόθεσμα και πάντως το αργότερο μέσα σε δέκα ημέρες από τη λήξη της συνόδου.”

4. Tο αντικείμενο της φορολογίας, ο φορολογικός συντελεστής, οι απαλλαγές ή εξαιρέσεις από τη φορολογία και η απονομή των συντάξεων δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο νομοθετικής εξουσιοδότησης. Δεν είναι αντίθετος προς την απαγόρευση αυτή ο καθορισμός 
με νόμο του τρόπου που βεβαιώνεται η συμμετοχή του Kράτους και των δημόσιων γενικά 
οργανισμών στην αυτόματη υπερτίμηση(*32), που προκαλείται αποκλειστικά από την εκτέλεση δημόσιων έργων στην παρακείμενη ιδιωτική ακίνητη περιουσία.
Τα συγκεκριμένα ζητήματα υπάγονται στην αποκλειστική αρμοδιότητα του νομοθέτη (τυπικός νόμος) και δεν επιτρέπεται να ρυθμίζονται μέσω κανονιστικών πράξεων της Διοίκησης όπως για παράδειγμα Προεδρικά Διατάγματα ή Υπουργικές Αποφάσεις κατόπιν νομοθετικής εξουσιοδότησης. (*32) αυτόματη υπερτίμηση. Η αυτόματη υπερτίμηση αναφέρεται κυρίως στην αύξηση της αξίας παγίων στοιχείων για παράδειγμα ακινήτων λόγω εξωτερικών παραγόντων, όπως η εκτέλεση δημόσιων έργων σε παρακείμενες περιοχές, η οποία συχνά επιφέρει φορολογικές συνέπειες. 

5. Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται να επιβληθούν με εξουσιοδότηση νόμων πλαισίων(*33) εξισωτικές ή αντισταθμιστικές εισφορές ή δασμοί, καθώς και να ληφθούν οικονομικά μέτρα στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων της Xώρας με οικονομικούς οργανισμούς ή μέτρα που αποβλέπουν στην εξασφάλιση της συναλλαγματικής θέσης της Xώρας.
(*33) εξουσιοδότηση νόμων πλαισίων. Η εξουσιοδότηση νόμων πλαισίων αποτελεί μια ειδική μορφή νομοθετικής εξουσιοδότησης στην ελληνική (Συνταγματική) έννομη τάξη. Η Βουλή μπορεί να ψηφίζει νόμους πλαισιακού χαρακτήρα (νόμους πλαίσια). Με αυτούς τίθενται οι γενικές αρχές και οι κατευθυντήριες γραμμές για ένα θέμα. Η εξειδίκευση των ρυθμίσεων αυτών γίνεται στη συνέχεια μέσω Προεδρικών Διαταγμάτων (ή Εκτελεστικά Διατάγματα), τα οποία εκδίδονται μετά από πρόταση του αρμόδιου Υπουργού.

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου. 05/05/2026 -

επόμενη