Εργασία για το Σύνταγμα - Επίπεδα θεσμικής δημοκρατικότητας.

Επίπεδα θεσμικής δημοκρατικότητας. 

Τα δημοκρατία στοιχεία και η επίκληση στη Δημοκρατία δεν φτάνουν μέχρι τις εκλογές και τον σχηματισμό Κυβέρνησης. Το κατάλοιπο δήθεν βελτίωσης της βασιλείας, η αρχή της δεδηλωμένης που αναφέρετε στο άρθρο 84 συνδυάζεται με τον εκλογικό νόμο και παράγουν το καθεστώς που γνωρίζουμε. Αναλυτικότερα μειοψηφίες μπορούν να κερδίζουν την πλειοψηφία των βουλευτών ώστε να επιλέγονται από τον ανώτατο άρχοντα για να σχηματίσουν κυβέρνηση. Αυτός είναι ένας από τους πολλούς λόγους που μερίδα των πολιτών χαρακτηρίζει το παρόν σύνταγμα ολιγαρχικό και όχι δημοκρατικό. Ένας άλλος δημοφιλής χαρακτηρισμός του πολιτεύματος μας είναι αυτή του καθηγητή Γεώργιου Κοντογιώργη. Εκλόγιμη μοναρχία*. Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο τάσεων, δημοκρατική και ολιγαρχική είναι ολοζώντανη σήμερα. Η Ελλάδα, αν και κοιτίδα της δημοκρατίας, ακόμα ταλανίζεται από αυτή την αντιπαράθεση. Σήμερα οι ολιγαρχικοί επενδύουν στο αρχηγικό μοντέλο διακυβέρνησης, αυτό που παλιότερα ήταν η απόλυτη μοναρχία που εξελίχθηκε στο μοντέλο της Συνταγματική Μοναρχίας που μετεξελίχθηκε στην Προεδρική Δημοκρατία. Σήμερα ο ολιγαρχικό τρόπος διακυβέρνησης έχει σαν τίτλο το επιτελικό κράτος, στο οποίο ο Πρωθυπουργός προετοιμάζει, κατευθύνει και ορίζει τις νομοθετικές και διοικητικές υποθέσεις παρασκηνιακά και τις παρουσιάζει με τους υπουργούς σε ρόλο διεκπεραιωτών και με μία απόλυτα ελεγχόμενη κοινοβουλευτική ομάδα χειροκροτητών.  *https://contogeorgis.gr/g-kontogiorgis-i-eklogimi-monarchia-sto-elliniko-syntagma-kai-oi-efarmoges-tis/

Οι παρατάξεις και τα κόμματα στην Ελλάδα. 

Τα πρώτα πολιτικά κόμματα που εμφανίστηκαν στην Ελλάδα  κατά τη διάρκεια και μετά την Επανάσταση του 1821 έμειναν γνωστά ως «Ξενικά Κόμματα». Ονομάστηκαν έτσι επειδή οι οπαδοί τους πίστευαν ότι η επιβίωση και η ανάπτυξη του νέου ελληνικού κράτους εξαρτιόταν  
από την προστασία και τη βοήθεια μιας από τις τότε Μεγάλες Δυνάμεις. Τα τρία κύρια κόμματα ήταν: 1. Το Αγγλικό Κόμμα του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου που υποστήριζε τη δημιουργία ενός κράτους με συγκεντρωτικό σύστημα, επηρεασμένο από τα δυτικά πρότυπα, και την καθιέρωση συντάγματος. 2. Το Γαλλικό Κόμμα του Ιωάννη Κωλέττη που υιοθετούσε μια πιο «εθνικιστική» και επεκτατική πολιτική. Την Μεγάλη Ιδέα. 3. Το Ρωσικό Κόμμα που αρχικά υποστηρίχθηκε από την οικογένεια Κολοκοτρώνη έδινε μεγάλη έμφαση στην Ορθοδοξία και στη διατήρηση των παραδοσιακών θεσμών, ενώ θεωρούσε τη Ρωσία ως τη μόνη ομόδοξη δύναμη που μπορούσε να βοηθήσει πραγματικά την Ελλάδα. Αυτά τα κόμματα κυριάρχησαν στην πολιτική ζωή μέχρι τα μέσα του 19ου αιώνα οπότε και άρχισαν να παρακμάζουν, δίνοντας τη θέση τους σε νεότερους πολιτικούς σχηματισμούς. Πηγαίνοντας πολύ πιο παλιά, αν και η Αρχαία Δημοκρατία δεν αποτελεί πρότυπο, είναι ένα σημαντικό εργαλείο που έχουμε για να μελετήσουμε το ζήτημα των κυρίαρχων παρατάξεων που είναι άτυπες αλλά υπάρχουν ολοζώντανες και σήμερα. Οι ολιγαρχικοί και οι δημοκρατικοί. Ουσιαστικά και μέσα από μία σειρά γεγονότων, αναγκών, επαναστάσεων, πολέμων και άλλων συγκυριών που ξεκινούν από τον Σόλωνα και φτάνουν έως τον Περικλή, διαμορφώθηκε το βραχύβιο Δημοκρατικό Πολίτευμα της Αθήνας, το οποίο μεταλαμπάδευσε σε όλο τον κόσμο την ιδέα, να αποφασίζουν οι πολλοί και όχι οι λίγοι ή ο ένας. Μάλιστα ο θεσμός των συνελεύσεων και της Γερουσίας έμειναν ζωντανές ακόμα και στη Τουρκοκρατία. Σήμερα σχεδόν όλα τα κόμματα λένε ότι είναι δημοκρατικά. Μάλιστα γίνεται λόγος για το δημοκρατικό τόξο στο οποίο κάποιοι δήθεν ανήκουν δικαιωματικά. Δυστυχώς η μάχη μεταξύ ολιγαρχικών και δημοκρατικών συνεχίζεται σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της πολιτικής ζωής, σε όλους τους χώρους, στην εργασία, στα Πανεπιστήμια και στο δρόμο.

Κακή ποιότητα εκπροσώπησης. Βουλευτικές Εκλογές. 

Για την κακή ποιότητα εκπροσώπησης στην Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία συμβάλει σημαντικά το γεγονός ότι έρχεται τελευταία, ως περιεχόμενο της λέξεις δημοκρατία, μετά την λέξη πρόεδρο, που δεν έχει δικαιοδοσία και μετά την λέξη Κοινοβούλιο, που συνήθως ελέγχετε πλήρως από κάποια κυβέρνηση. Από τη στιγμή που στη Δημοκρατία μπαίνουν προσδιορισμοί, η δημοκρατία γίνεται υποδεέστερη. Η κυβερνητική πλειοψηφία την ακυρώνει στην πράξη και πολλές φορές αντίθετα με την κοινή λογική και την κάθε άλλη άποψη με τους παράλληλους μονόλογους στην αίθουσα της ολομέλειας. Και τέλος η ίδια η σύνθεση της Βουλής στην οποία δήθεν εκπροσωπούνται όλοι οι Έλληνες προκύπτει από μη αναλογικό εκλογικό νόμο. Άρα για την κακή εκπροσώπηση ευθύνεται βασικά το Σύνταγμα και καθοριστικά ο εκλογικός νόμος. Διασφάλιση και υποχρεωτικότητας. Επιπλέον και όσο αναφορά την εφαρμογή του Συντάγματος σε σχέση με τις δημοκρατικές διαδικασίες το άρθρο 51 παράγραφος 5 λέει “Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική.” Και το 'Αρθρο 52 λέει ”H ελεύθερη και ανόθευτη εκδήλωση της λαϊκής θέλησης, ως έκφραση της λαϊκής κυριαρχίας, τελεί υπό την εγγύηση όλων των λειτουργών της Πολιτείας, που έχουν υποχρέωση να τη διασφαλίζουν σε κάθε περίπτωση”. Αυτές οι διατάξεις, υποχρεωτικότητας η μία και διασφάλισης η άλλη καταστρατηγούνται συστηματικά με πρώτη ευθύνη των ίδιων των πολιτών αλλά και με την ευθύνη της ίδιας της πολιτείας η οποία δεν επιβάλει ούτε ποινές, ούτε άλλες συνέπειες στους πολίτες που δεν ψηφίζουν με αποτέλεσμα να αλλοιώνετε η εκδήλωση της λαϊκής θέλησης αντί να είναι ανόθευτη. Με αυτόν τον τρόπο έχουν εργαλιοποιηθεί τα μεγάλα ποσοστά αποχής και οι φουσκωμένοι με νεκρούς εκλογικοί κατάλογοι και έτσι έχει παραχθεί αυτό το καθεστώς που γνωρίζουμε (παρακαθεστώς), με τα μη δημοκρατικά χαρακτηριστικά.  

Αποκκομένοι από το παρελθόν.

Στο σημερινό πολιτικό σύστημα, με μία έννοια, η κάθε κυβέρνηση είναι αποκομμένη από κάθε κυβερνητικό παρελθόν. Στο παρελθόν υπήρχαν κάποιοι θεσμοί, όπως η γερουσία, η δημογέροντες και άλλα αντίστοιχης φύσης συνελεύσεις και συμβούλεια που μεταξύ άλλων έπαιζαν τον ρόλο της μεταφοράς εμπειρίας από τους παλιότερους στους νεότερους. Με λίγα λόγια οι ψηφισμένοι κυβερνητικοί, όφειλαν να υπολογίζουν την γνώμη και την άποψη των προηγούμενων από αυτούς. Σε ένα ανώτερο επίπεδο, αλλά σε αυτά τα πλαίσια,  ήταν και το Συμβούλιο των Πολιτικών αρχηγών, με διευρυμένη σύνθεση που συγκαλούσε ο ανώτατος αρχών του τόπου στο οποίο προέδρευε. Μετά το 1986 καταργήθηκε εντελώς. Έκτοτε όσες φορές συγκλήθηκε, ήταν εντελώς άτυπο και αφορούσε μόνο τις ψηφισμένες πολιτικές δυνάμεις σε παρόντα χρόνο.  

Πολιτική Ευθύνη. 
Οπότε κάποιο μέλος της Κυβέρνησης ή μέλος του Κοινοβουλίου δηλώνει ότι αναλαμβάνει την πολιτική ευθύνη, η δήλωση του αυτή δεν επιφέρει συνέπειες( *) απέναντι στον νόμο και το Σύνταγμα.  Η λέξη ευθύνη υπάρχει σε κάποια άρθρα του Συντάγματος, όμως με βάση τον σχεδιασμό και τις ακολουθούμενες πρακτικές, αληθινές ποινές ή συνέπειες για πολιτική ευθύνη δεν έχουμε δει, μάλλον γιατί δεν προβλέπονται καν. Η εναλλαγή υπουργών όταν γίνεται ανασχηματισμός ή ακόμα και η αποπομπή από κόμμα ή η παραίτηση από τη Βουλή δεν σχετίζεται με κάποια αληθινή συνέπεια ή ποινή από πολιτική ευθύνη. Οι πολιτικοί επαγγελματίες έχουν δημιουργήσει τη σύγχυση ότι οι πολιτικές ευθύνες δεν είναι ποινικές. Έχουν θεσμοθετήσει ότι για αυτούς, μόνο η Βουλή είναι αρμόδια να 
αποφασίσει αν εγκληματούν με δηλώσεις, αποφάσεις, παραλείψεις ή παρεμβάσεις στη δικαιοσύνη.  
*Οι συνέπειες (συνέπεια-συνέπειες) αποτελούν τα αποτελέσματα, επακόλουθα ή απότοκα μιας πράξης, συμπεριφοράς ή κατάστασης. Μπορεί να είναι θετικές ή αρνητικές (π.χ. αναλαμβάνω τις συνέπειες). Στην οριοθέτηση, οι λογικές συνέπειες είναι αποτέλεσμα συμπεριφοράς, ενώ στην εργασία αφορούν κινδύνους υγείας/ασφάλειας.

Τι θα πει Κράτος Δικαίου.
Σύμφωνα με τον γενικό ορισμό, Κράτος Δικαίου είναι το σύστημα διακυβέρνησης όπου όλοι, συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης, υπόκεινται στον νόμο. Πιο συγκεκριμένα η ανώτερη αρχή που πρέπει να τηρείται είναι αυτή της ισότητας απέναντι στον νόμο στον οποίο  όλοι έχουν πρόσβαση. Διασφαλίζει τη διάκριση των εξουσιών, την προστασία των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ανεξάρτητη από παρεμβάσεις δικαιοσύνη, αποτρέποντας την αυθαιρεσία. 
 Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου.   05/05/2026            -

 επόμενη