Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 14

'Αρθρο 14: (Ελευθερία του Τύπου)
1. Kαθένας μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και δια του τύπου τους 
στοχασμούς του τηρώντας τους νόμους του Kράτους.
Μπορεί να πει κάποιος ότι υπάρχει ελευθερία έκφρασης και ο καθένας μπορεί τώρα πια 
να πει και να δημοσιεύσει ότι θέλει. Το κράτος δεν έχει θεσπίσει προδιαγραφές για βασικές 
πλατφόρμες στο διαδίκτυο μέσα από τις οποίες ενημερώνετε πλέον ένα μεγάλο κομμάτι της 
κοινωνίες. Και αυτό ίσως να είναι ωφέλιμο. Οι διάφοροι σχετικοί νόμοι συνήθως αφορούν τα έντυπα, το ραδιόφωνο και την τηλεόραση. Ο ρόλος της Κυβέρνησης για την αδειοδότηση των μέσων ενημέρωσης είναι ένα ακανθώδες ζήτημα. Τα παραδοσιακά μέσα που αδειοδοτούνται 
μπορούν να υποστούν αναστολή άδειας.  
(0016) Το άρθρο καταστρατηγείται ειδικά σε ότι έχει να κάνει με αυτά τα παραδοσιακά μέσα 
μαζικής ενημέρωσης στα οποία καθένας δεν μπορεί να εκφράζει και να διαδίδει τους 
στοχασμούς του. Το Σύνταγμα οι νόμοι και η εφαρμογή τους, έχουν αποτύχει να τα 
προστατεύσουν από την πολιτική επιρροή της κυβέρνησης σε αυτά. Αυτή η εξωθεσμική συνθήκη λειτουργεί συνδυαστικά με τους τρόπους χρηματοδότησης αυτών των μέσω. Συνεπώς ο τύπος δεν είναι ελεύθερος στην Ελλάδα. Μία προτεινόμενη άλλη διάταξη για ένα άλλο Σύνταγμα: "Αρθρο: (Ελευθερία του Λόγου) Kαθένας μπορεί ελεύθερα να εκφράζει και να διαδίδει προφορικά, γραπτά και ψηφιακά τους στοχασμούς του."

2. O τύπος είναι ελεύθερος. H λογοκρισία και κάθε άλλο προληπτικό μέτρο απαγορεύονται.
3. H κατάσχεση εφημερίδων και άλλων εντύπων, είτε πριν από την κυκλοφορία είτε ύστερα από αυτή, απαγορεύεται. Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται η κατάσχεση, με παραγγελία του εισαγγελέα, μετά την κυκλοφορία:
α) για προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας,
β) για προσβολή του προσώπου του Προέδρου της Δημοκρατίας,
γ) για δημοσίευμα που αποκαλύπτει πληροφορίες για τη σύνθεση, τον εξοπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την οχύρωση της Xώρας ή που έχει σκοπό τη βίαιη ανατροπή του πολιτεύματος ή στρέφεται κατά της εδαφικής ακεραιότητας του Kράτους,
δ) για άσεμνα δημοσιεύματα που προσβάλλουν ολοφάνερα τη δημόσια αιδώ, στις περιπτώσεις που ορίζει ο νόμος.
3. H κατάσχεση εφημερίδων και άλλων εντύπων, είτε πριν από την κυκλοφορία είτε ύστερα από αυτή, απαγορεύεται. Kατ' εξαίρεση επιτρέπεται η κατάσχεση, με παραγγελία του εισαγγελέα, για δημοσίευμα που αποκαλύπτει πληροφορίες για τη σύνθεση, τον εξοπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την οχύρωση της Xώρας. 
4. Σ' όλες τις περιπτώσεις της προηγούμενης παραγράφου ο εισαγγελέας, μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες από την κατάσχεση, οφείλει να υποβάλει την υπόθεση στο δικαστικό συμβούλιο, και αυτό, μέσα σε άλλες είκοσι τέσσερις ώρες, οφείλει να αποφασίσει για τη διατήρηση ή την άρση της κατάσχεσης, διαφορετικά η κατάσχεση αίρεται αυτοδικαίως. Tα ένδικα μέσα της έφεσης και της αναίρεσης επιτρέπονται στον εκδότη της εφημερίδας ή άλλου εντύπου που κατασχέθηκε και στον εισαγγελέα.
**5. Καθένας ο οποίος θίγεται από ανακριβές δημοσίευμα ή εκπομπή έχει δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση πλήρους και άμεσης επανόρθωσης(*6). Καθένας ο οποίος θίγεται από υβριστικό ή δυσφημιστικό δημοσίευμα ή εκπομπή έχει, επίσης, δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση άμεσης δημοσίευσης ή μετάδοσης της απάντησης. Νόμος ορίζει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται το δικαίωμα απάντησης και διασφαλίζεται η πλήρης και άμεση επανόρθωση ή η δημοσίευση και μετάδοση της απάντησης.

Ο όρος «άμεση επανόρθωση(*6)» δεν αποτελεί αυτοτελή, ενιαίο νομικό όρο με στενή τεχνική έννοια στο ελληνικό δίκαιο, αλλά χρησιμοποιείται περιγραφικά για να δηλώσει την ταχεία αποκατάσταση μιας ζημίας ή προσβολής. 

Μία καλύτερη εκδοχή είναι χωρίς  την τελευταία πρόταση που ξεκινάει με το “Νόμος ορίζει" "Καθένας ο οποίος θίγεται από ανακριβές δημοσίευμα ή εκπομπή έχει δικαίωμα απάντησης, 
το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση πλήρους και άμεσης επανόρθωσης. 
Καθένας ο οποίος θίγεται από υβριστικό ή δυσφημιστικό δημοσίευμα ή εκπομπή έχει, επίσης, 
δικαίωμα απάντησης, το δε μέσο ενημέρωσης έχει αντιστοίχως υποχρέωση άμεσης δημοσίευσης ή μετάδοσης της απάντησης."

 6. Tο δικαστήριο, ύστερα από τρεις τουλάχιστον καταδίκες μέσα σε μία πενταετία για διάπραξη των εγκλημάτων που προβλέπονται στην παράγραφο 3, διατάσσει την οριστική ή προσωρινή παύση της έκδοσης του εντύπου και, σε βαριές περιπτώσεις, την απαγόρευση της άσκησης του δημοσιογραφικού επαγγέλματος από το πρόσωπο που καταδικάστηκε, όπως νόμος ορίζει H παύση ή η απαγόρευση αρχίζουν αφότου η καταδικαστική απόφαση γίνει αμετάκλητη.

Καμία  οριστική ή προσωρινή παύση έκδοσης, δηλαδή περιστολή της ελευθερία του λόγου δεν 
πρέπει να προβλέπετε από το Σύνταγμα. Μόνο σε κατάσταση πολέμου, συγκεκριμένα και όχι 
γενικά, όπως προβλέπει η παράγραφος 3. Από εκεί και πέρα λογικό είναι οι δικαστικές αρχές να αποφασίζουν για την την τιμωρία των ενόχων, για διαρροή πληροφοριών που αφορούν τη σύνθεση, τον εξοπλισμό και τη διάταξη των ενόπλων δυνάμεων ή την οχύρωση της Xώρας. Ειδικότερα οι απόρρητες πληροφορίες των ενόπλων δυνάμεων προστατεύονται υπηρεσιακά. Μία διατύπωση που μπορούμε ίσως να χρησιμοποιήσουμε για να συμπληρώσουμε το άρθρο είναι περίπου αυτή.  "Αν δημοσιευτούν απόρρητες στρατιωτικές πληροφορίες, οι ένοπλες δυνάμεις έχουν την πρώτη ευθύνη για τη διαρροή. Η εσωτερική έρευνα και οι διοικητικές ενέργειες αναζητούν τους υπαίτιους και αναπληρώνουν τα κενά ασφάλειας. Αφού βρεθούν οι υπαίτιοι, της διαρροής μαζί με τους υπαίτιους της δημοσίευσης δικάζονται από τα ποινικά δικαστήρια εν καιρό ειρήνης και από τα Στρατοδικεία εν καιρό πολέμου."

**7. Νόμος ορίζει τα σχετικά με την αστική και ποινική ευθύνη του τύπου και των άλλων μέσων νημέρωσης και με την ταχεία εκδίκαση των σχετικών υποθέσεων.

8. Nόμος(*9) ορίζει τις προϋποθέσεις και τα προσόντα για την άσκηση του δημοσιογραφικού 
επαγγέλματος.

Υπάρχει σύγχυση μεταξύ της δημοσιογραφίας γενικά και της ειδησεογραφικής δημοσιογραφίας στα (παραδοσιακά) μέσα ενημέρωσης. Η παράγραφος αυτή είχε καταλήξει να εφαρμόζεται ως εξής. Κάποιος δημοσιογράφος με προϋπηρεσία 5 χρόνια σε μέσο ενημέρωσης μπορεί να γραφτεί στην ένωση συντακτών και να φέρει τον τίτλο του επαγγελματία δημοσιογράφου. Θεωρούμε ότι αφού κάθε πολίτης έχει ελευθερία έκφρασης γενικά, τότε και ειδικά έχει την ελευθερία να δημοσιογραφεί. 

(*9) Ο νόμος είναι ένας επίσημος, γραπτός κανόνας δικαίου που θεσπίζεται από την πολιτεία 
(νομοθετική εξουσία) για να ρυθμίζει υποχρεωτικά τις σχέσεις μεταξύ πολιτών και κράτους. 
Αποτελεί κανόνα γενικής και αφηρημένης ισχύος, με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία της 
κοινωνίας, η τήρηση του οποίου είναι υποχρεωτική, 

**9. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς, η οικονομική κατάσταση και τα μέσα χρηματοδότησης των μέσων ενημέρωσης πρέπει να γίνονται γνωστά, όπως νόμος ορίζει. Νόμος προβλέπει τα μέτρα και τους περιορισμούς που είναι αναγκαίοι για την πλήρη διασφάλιση της διαφάνειας και της πολυφωνίας στην ενημέρωση. Απαγορεύεται η συγκέντρωση του ελέγχου περισσότερων μέσων ενημέρωσης της αυτής ή άλλης μορφής. Απαγορεύεται ειδικότερα η συγκέντρωση περισσότερων του ενός ηλεκτρονικών μέσων ενημέρωσης της αυτής μορφής, όπως νόμος ορίζει. Η ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης μέσων ενημέρωσης είναι ασυμβίβαστη με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη, του εταίρου, του βασικού μετόχου ή του διευθυντικού στελέχους επιχείρησης που αναλαμβάνει έναντι του Δημοσίου ή νομικού προσώπου του ευρύτερου δημόσιου τομέα την εκτέλεση έργων ή προμηθειών ή την παροχή υπηρεσιών. Η απαγόρευση του προηγούμενου εδαφίου καταλαμβάνει και κάθε είδους παρένθετα πρόσωπα, όπως συζύγους, συγγενείς, οικονομικά εξαρτημένα άτομα ή εταιρείες. Νόμος ορίζει τις ειδικότερες ρυθμίσεις, τις κυρώσεις που μπορεί να φθάνουν μέχρι την ανάκληση της άδειας ραδιοφωνικού ή τηλεοπτικού σταθμού και μέχρι την απαγόρευση σύναψης ή την ακύρωση της σχετικής σύμβασης, καθώς και τους τρόπους ελέγχου και τις εγγυήσεις αποτροπής των καταστρατηγήσεων των προηγούμενων εδαφίων. 

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου.   05/05/2026            - 

επόμενο