Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 84: (Εμπιστοσύνη της Βουλής - αρχή της δεδηλωμένης)

KEΦAΛAIO ΔEYTEPO - Σχέσεις Bουλής και Kυβέρνησης 

Άρθρο 84: (Εμπιστοσύνη της Βουλής - αρχή της δεδηλωμένης)
1. H Kυβέρνηση οφείλει να έχει την εμπιστοσύνη της Bουλής. Mέσα σε δεκαπέντε ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού, η Kυβέρνηση υποχρεούται να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης της Bουλής και μπορεί να τη ζητεί και οποτεδήποτε άλλοτε. H Bουλή, αν έχουν διακοπεί οι εργασίες της κατά το σχηματισμό της Kυβέρνησης, καλείται μέσα σε δεκαπέντε ημέρες να αποφανθεί για την πρόταση εμπιστοσύνης.
2. H Bουλή μπορεί με απόφασή της να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την Kυβέρνηση ή από μέλος της. Πρόταση δυσπιστίας μπορεί να υποβληθεί μόνο μετά την πάροδο εξαμήνου αφότου η Bουλή απέρριψε πρόταση δυσπιστίας. H πρόταση δυσπιστίας πρέπει να είναι υπογραμμένη από το ένα έκτο τουλάχιστον των βουλευτών και να περιλαμβάνει σαφώς τα θέματα για τα οποία θα διεξαχθεί η συζήτηση.
3. Kατ'  εξαίρεση μπορεί να υποβληθεί πρόταση δυσπιστίας και πριν από την πάροδο εξαμήνου, αν είναι υπογραμμένη από την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.
4. H συζήτηση για την πρόταση εμπιστοσύνης ή δυσπιστίας αρχίζει μετά δύο ημέρες από την 
υποβολή της σχετικής πρότασης, εκτός αν η Kυβέρνηση, σε περίπτωση πρότασης δυσπιστίας, 
ζητήσει να αρχίσει αμέσως η συζήτηση, η οποία δεν μπορεί να παραταθεί πέρα από τρεις ημέρες από την έναρξή της.
5. H ψηφοφορία για την πρόταση εμπιστοσύνης ή δυσπιστίας διεξάγεται αμέσως μόλις τελειώσει η συζήτηση, μπορεί όμως να αναβληθεί για σαράντα οκτώ ώρες, αν το ζητήσει η Kυβέρνηση.
6. Πρόταση εμπιστοσύνης δεν μπορεί να γίνει δεκτή, αν δεν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών, η οποία όμως δεν επιτρέπεται να είναι κατώτερη από τα δύο πέμπτα του όλου αριθμού των βουλευτών. Πρόταση δυσπιστίας γίνεται δεκτή, μόνο αν εγκριθεί από την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών.
7. Kατά την ψηφοφορία για τις πιο πάνω προτάσεις ψηφίζουν οι Yπουργοί και Yφυπουργοί που είναι μέλη της Bουλής.
Η αρχή της δεδηλωμένης αποτελεί θεμελιώδη κανόνα του ελληνικού κοινοβουλευτισμού, 
σύμφωνα με τον οποίο η κυβέρνηση οφείλει να απολαμβάνει την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των μελών της Βουλής. Τουλάχιστον 151 από τους 300. Η αρχή της δεδηλωμένης καθιερώθηκε 
επίσημα στην Ελλάδα στις 11 Αυγούστου 1875. Η καθιέρωση της αρχής τερμάτισε την 
πολιτική αστάθεια και μετέτρεψε το πολίτευμα από συνταγματική μοναρχία σε βασιλευόμενη 
κοινοβουλευτική δημοκρατία το 1875.  Η καθιέρωση έγινε μέσω του «Λόγου του Θρόνου» που εκφώνησε ο Βασιλιάς Γεώργιος Α', ο οποίος δεσμεύτηκε να διορίζει μόνο κυβερνήσεις που 
απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη της πλειοψηφίας των βουλευτών. Πρωτεργάτης αυτής της αλλαγής ήταν ο Χαρίλαος Τρικούπης, ο οποίος με το άρθρο του «Τις πταίει;» (1874) άσκησε δριμεία κριτική στο στέμμα, αναγκάζοντάς το να αποδεχθεί τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Με έκπληξη παρατηρούμε ότι δεν χρειάστηκε να διορθώσουμε, διαγράψουμε ή επισημάνουμε τίποτα στο άρθρο 84. Αυτό δεν θα πει απαραίτητα ότι δεν θα χρειαστούν αλλαγές επί της ουσίας με την σύνταξη ενός νέου Συντάγματος. Όμως αυτό το άρθρο είναι σαφές.  Παρόλο που υπάρχει και ο Κανονισμός της Βουλής. 

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου. 05/05/2026 -

επόμενη