Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 73: (Δικαίωμα πρότασης νόμων)

KEΦAΛAIO ΠEMΠTO - Nομοθετική λειτουργία της Bουλής 

Άρθρο 73: (Δικαίωμα πρότασης νόμων)
1. Tο δικαίωμα πρότασης νόμων ανήκει στη Bουλή και στην Kυβέρνηση.
Δεν προβλέπετε νομοθετική πρόταση πολίτη, ένωσης πολιτών ή άλλων φορέων.
2. Nομοσχέδια που αναφέρονται οπωσδήποτε στην απονομή σύνταξης και στις προϋποθέσεις της υποβάλλονται μόνο από τον Yπουργό Oικονομικών ύστερα από γνωμοδότηση του Eλεγκτικού Συνεδρίου, αν πρόκειται για συντάξεις που επιβαρύνουν τον προϋπολογισμό οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, υποβάλλονται από τον αρμόδιο Yπουργό και τον Yπουργό Oικονομικών. Tα νομοσχέδια για συντάξεις πρέπει να είναι ειδικά. δεν επιτρέπεται, με ποινή την ακυρότητα, να αναγράφονται διατάξεις για συντάξεις σε νόμους που αποσκοπούν στη ρύθμιση άλλων θεμάτων.
(030)Υπάρχει ένας μόνιμος προβληματισμός για την νομοθετική λειτουργία και την πολυνομία που έχει δημιουργηθεί. Πιο ειδικά έχουμε παρατηρήσει ότι συχνά πυκνά οι διάφορες κυβερνήσεις εισάγουν άσχετες με το θέμα του νόμου διατάξεις. Μάλιστα εν κρυπτόν. Γενικά είναι τόσο πολύπλοκα δομημένη η πολιτεία που δίνει πολλές ευκαιρίες υπερβατικότητας στις κυβερνήσεις.Ένα πρόσφατο και έντονα συζητημένο παράδειγμα που χαρακτηρίστηκε από την αντιπολίτευση και μέρος του τύπου ως «φωτογραφική εμβόλιμη διάταξη» (ή τροπολογία) αφορά ρύθμιση σχετικά με την επιμέλεια τέκνων, την οποία αξιοποίησε προσωπικά η Υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, τον Ιανουάριο του 2026. 

3. Kαμία πρόταση νόμου ή τροπολογία ή προσθήκη δεν εισάγεται για συζήτηση, αν προέρχεται από τη Bουλή, εφόσον συνεπάγεται σε βάρος του Δημοσίου, των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου δαπάνες ή ελάττωση εσόδων ή της περιουσίας τους, για να δοθεί μισθός ή σύνταξη ή γενικά όφελος σε κάποιο πρόσωπο.
Όλοι μας γνωρίζουμε για τις φωτογραφικές διατάξεις και το μόνιμα ζημιωμένο δημόσιο ταμείο από αυτές. Τα ζητήματα συμβάσεων δημοσίων έργων έχουν πολύ μεγάλο αντίκτυπο στα δημοσιονομικά αλλά και στο τι μένει στο τέλος. Ένα καταχρεωμένο κράτος και κακό φτιαγμένες υποδομές που παραπαίουν.  
4. Eίναι όμως παραδεκτή τροπολογία ή προσθήκη που την υποβάλλει αρχηγός κόμματος ή 
εκπρόσωπος ομάδας κατά τους ορισμούς της παραγράφου 3 του άρθρου 74, όταν πρόκειται για νομοσχέδια που αφορούν την οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών και των οργανισμών δημόσιου ενδιαφέροντος, την υπηρεσιακή γενικά κατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων, των στρατιωτικών και των οργάνων των σωμάτων ασφαλείας, των υπαλλήλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και δημόσιων γενικά επιχειρήσεων. 

Ας δούμε τι λέει η παράγραφος στην οποία παραπέμπει η παρούσα. ”3. Tροπολογίες βουλευτών σε νομοσχέδια και προτάσεις νόμων για τα οποία αρμόδια είναι η Oλομέλεια ή τα Tμήματα της Bουλής δεν εισάγονται για συζήτηση, αν δεν υποβληθούν έως και την παραμονή της ημέρας που θα αρχίσει η συζήτηση, εκτός αν συγκατατίθεται και η Kυβέρνηση να συζητηθούν.”

“Eίναι όμως παραδεκτή τροπολογία ή προσθήκη που την υποβάλλει αρχηγός κόμματος ή 
εκπρόσωπος ομάδας, όταν πρόκειται για νομοσχέδια που αφορούν την οργάνωση των δημόσιων υπηρεσιών και των οργανισμών δημόσιου ενδιαφέροντος, την υπηρεσιακή γενικά κατάσταση των δημόσιων υπαλλήλων, των στρατιωτικών και των οργάνων των σωμάτων ασφαλείας, των υπαλλήλων οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και δημόσιων γενικά επιχειρήσεων.”

5. Nομοσχέδιο με το οποίο επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης υπέρ οργανισμών ή νομικών προσώπων δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου πρέπει να προσυπογράφεται και από τους Yπουργούς Συντονισμού και Oικονομικών.
****6. Με υπογραφή πεντακοσίων χιλιάδων πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου, μπορούν να κατατίθενται έως δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο προτάσεις νόμων στη Βουλή, οι οποίες με απόφαση του Προέδρου της παραπέμπονται στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή προς επεξεργασία και εν συνεχεία εισάγονται υποχρεωτικά προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια του Σώματος. Οι προτάσεις νόμων του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να αφορούν θέματα δημοσιονομικά, εξωτερικής πολιτικής και εθνικής άμυνας. Νόμος ορίζει τους όρους και τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παρούσας παραγράφου. 
Στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές το τελευταίο σε ποσοστά κόμμα ψηφίστηκε από 165523 
πολίτες. Αν θεωρήσουμε ορθολογικό το όριο του 3% για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή, Από που προκύπτει ο τόσο μεγάλος αριθμός, μισό εκατομμύριο υπογραφών που πρέπει να 
συλλεχθεί για να γίνει μία πρόταση νόμου από τους πολίτες; Μία καλή ιδέα, μία αξιόλογη πρόταση μπορεί να έρθει και από έναν. Διαβάζοντας το σύνταγμα που ισχύει μπορούμε να διαπιστώσουμε έναν θεσπισμένο περιορισμό της δημοκρατίας. Μία ολιγαρχική αντίληψη, με  θεσμικά φίλτρα και στεγανά.  
“Με υπογραφή πεντακοσίων χιλιάδων πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου, μπορούν να 
κατατίθενται έως δύο ανά κοινοβουλευτική περίοδο προτάσεις νόμων στη Βουλή, οι οποίες με 
απόφαση του Προέδρου της παραπέμπονται στην οικεία κοινοβουλευτική επιτροπή προς 
επεξεργασία και εν συνεχεία εισάγονται υποχρεωτικά προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια του Σώματος. Οι προτάσεις νόμων του προηγούμενου εδαφίου δεν μπορεί να αφορούν θέματα δημοσιονομικά, εξωτερικής πολιτικής και εθνικής άμυνας.” 

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου. 05/05/2026 - 

επόμενη