Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 1,2,3

Οδηγίες:  
Με μπολτ γράμματα το ισχύον Σύνταγμα και με κόκκινα γράμματα επισημαίνουμε. 
Με κανονική γραμματοσειρά οι παρατηρήσεις μας.
Με πλάγια (ιτάλικ) λέξεις και φράσεις που θα εξηγήσουμε.
Με υπογραμμισμένα οι προτεινόμενες προτάσεις εναλλακτικής σύνταξης. 

MEPOΣ ΠPΩTO - Bασικές διατάξεις 
TMHMA A΄ - Mορφή του πολιτεύματος
'Αρθρο 1: (Μορφή του πολιτεύματος)
1. Tο πολίτευμα(*1) της Eλλάδας είναι Προεδρευόμενη Kοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Η παράγραφος είναι σε ισχύ παρόλο ότι, για την ακρίβεια, πολίτευμα της Eλλάδας είναι 
Πρωθυπουργική Kοινοβουλευτική Δημοκρατία γιατί όλοι γνωρίζουμε ότι η θέση του Προέδρου της Δημοκρατίας έχει ρόλο τιμητικό, συμβολικό και διεθνούς εκπροσώπησης της χώρας.  Οι εξουσίες αφαιρέθηκαν από τον Προεδρό με την αναθεώρηση του 1986. Έκτοτε το πολίτευμα, όπως και να ονομάζετε μένει σταθερό. Η λέξη δημοκρατία συμπυκνώνει ένα σύνολο αξιών και ιδεών. Είναι εξαιρετικά περιεκτική και σαφής. Το να της βάζουμε επίθεταέχει σαν αποτέλεσμα να της αφαιρούμε αυτές τις συμπυκνωμένες αξίες. Είναι ένα “ναι μεν αλλά” που πρέπει να εξαφανιστεί. Η λέξη δημοκρατία είναι επίθετο όπως λέμε Δημοκρατία της Ελλάδας ή των Ελλήνων. Με λίγες λέξεις σημαίνει το πολίτευμα των πολιτών. Όπου η εξουσία πηγάζει από τον λαό, ασκείται από τον λαό και υπηρετεί τα συμφέροντα του λαού. Ετυμολογικά σημαίνει η κυριαρχία των πολιτών. Κράτος σημαίνει κυριαρχία και δήμος σημαίνει το σύνολο των πολιτών ή των ανθρώπων με πολιτικά (θεσπισμένα) δικαιώματα. Επιπλέον στην δημοκρατία οι πολίτες ζουν και διαβουλεύονται σε καθεστώς Ισηγορίας, Ισονομίας, Ισοκρατίας και διαφάνειας. Οι ιδέες Πρόεδρος ή κοινοβούλιο ή άλλες ιδέες τέτοιας φύσης μπορούν να περιγραφούν αλλού, αν περιέχονται στη δομή της δημοκρατικής πολιτείας. Δεν μπορούν όμως να είναι ούτε πριν, ούτε πάνω, ούτε καν στο ίδιο επίπεδο με την λέξη δημοκρατία. (*1)Πολίτευμα είναι το νομικό και πολιτικό σύστημα οργάνωσης, δομής και άσκησης της κρατικής εξουσίας σε μια χώρα, όπως αυτό καθορίζεται από το Σύνταγμα της. 
“Tο πολίτευμα της Eλλάδας είναι Δημοκρατία.” είναι μία προτεινόμενη αλλαγή. 

2. Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία(*2).

(003)Η παράγραφος 2 καταστρατηγείται διαρκώς με διάφορους νόμους που μπορούν να θεωρηθούν αντίθετοι με τη διαταγή της παραγράφου. Θα αναφερθούμε όμως σε μία περίπτωση που επιφέρει Πολιτική ευθύνη.  Η πολιτεία δεν έλαβε υπόψιν της την λαϊκή βούληση όπως εκφράστηκε με το Δημοψήφισμα του 2015 και έκανε δεκτή την διεθνή συμφωνία με μόνο μικρές αλλαγές, ενώ αυτή είχε απορριφθεί στο σύνολο της. Αφού η λαϊκή βούληση παραβιάζετε αυτό θα πει ότι το πολίτευμα έχει εκθεμελιωθεί. (*2) Η λαϊκή κυριαρχία είναι η αρχή ότι η εξουσία ενός κράτους και της κυβέρνησης έχει δημιουργηθεί και διατηρείται με τη συναίνεση του λαού του, μέσω των εκλεγμένων εκπροσώπων του, ο οποίος είναι η πηγή όλων των πολιτικών εξουσιών.

Είναι στενά συνδεδεμένη με το κοινωνικό συμβόλαιο για το οποίο μίλησαν φιλόσοφοι όπως ο Τόμας Χομπς, ο Τζον Λοκ, και ο Ζαν-Ζακ Ρουσσώ. Η λαϊκή κυριαρχία εκφράζει μια έννοια και δεν αντανακλά κατ 'ανάγκη ή περιγράφει μια πολιτική  πραγματικότητα. Είναι συνήθως σε αντίθεση με την έννοια της κοινοβουλευτικής κυριαρχίας, 
και με την ατομική κυριαρχία. Οι πολίτες έχουν τον τελικό λόγο στις κυβερνητικές αποφάσεις. 
Ο Βενιαμίν Φραγκλίνος εξέφρασε την ιδέα όταν έγραψε, «Στις ελεύθερες κυβερνήσεις, οι 
κυβερνώντες είναι οι υπηρέτες και οι πολίτες είναι οι ανώτεροι και κυρίαρχοι τους»

3. Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα.

(004)Δεν ισχύει πια μετά την είσοδο μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για αυτό έχουμε Ευρωπαϊκά 
Θεσμικά όργανα, Επιτροπές, την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και την εναρμόνιση του Ελληνικού 
με το Ευρωπαϊκό δίκαιο.  Άρα όλες οι εξουσίας πηγάζουν από διάφορες πηγές. Αν μπορούσαμε, θα αφήναμε μόνο την φράση "Όλες οι εξουσίες είναι στο λαό", αλλά γιατί να το ξανά πούμε με άλλα λόγια; Μόλις προηγούμενος στο άρθρο 1, αντί για τη λέξη έθνος, σύνολο 
ανθρώπων που μοιράζονται κοινά γνωρίσματα, χρησιμοποιήσαμε την λέξη δήμος που σημαίνει το σύνολο των πολιτών. Είπαμε Δημοκρατία. Χωρίς ταμπού και προσπαθώντας να δώσουμε το ίδιο νόημα θα μπορούσαμε να πούμε λαοκρατία ή εθνοκρατία. Η λέξη δημοκρατία περιγράφει εδώ και 2500 χρόνια την εξουσία των ομοίων όπως λέγανε και στην αρχαία Ελλάδα. Για να τελειώνουμε με το TMHMA A΄ που έχει τίτλο Mορφή του πολιτεύματος, ή θα πούμε Δήμος ή Λαός ή Έθνος. Όχι όλα μαζί αποδυναμώνοντας το περιεχόμενο τους. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να ξέρουμε ότι μιλάμε για ανθρώπους που ζουν σε μία χώρα και έχουν δικαιώματα 
και υποχρεώσεις. Αλλά εξαιτίας της νομικής (γλώσσας) όπως διαμορφώθηκε τα τελευταία 200 χρόνια, είχε εισαχθεί η έννοια του έθνους που ξεπερνά τα σύνορα της χώρας. Ο λαός είναι εδώ, όμως το έθνος είναι όπου υπάρχει ελληνισμός. Για παράδειγμα το κράτους, δήθεν φροντίζει για τους Έλληνες του εξωτερικού. Διαχρονικά και σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό συμβαίνει το αντίθετο, οι Έλληνες της διασποράς βοηθούσαν πάντα και τις οικογένειες τους με εμβάσματα και το κράτος με χορηγίες. Σε κάθε περίπτωση το Σύνταγμα αφορά κυρίως εμάς που είμαστε εδώ, άρα η λέξη λαός ή δήμος ως συνθετικό στη λέξη δημοκρατία μας περιγράφει καλύτερα. Όπως και η επιρροή του Συντάγματος αφορά την Ελληνική επικράτεια και όχι όλο το σύμπαν. Φυσικά, πρέπει να υπάρχουν διατάξεις που να αφορούν πρόνοιες για το ελληνικό έθνος. Όσο αναφορά τη φράση “και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα” είναι ένας ακόμα αυτο-αναφορικός πλεονασμός.  Μία σύνταξη που προτείνουμε. “Όλες οι εξουσίες είναι στο Λαό ο οποίος ασκεί την λαϊκή κυριαρχία. Η λαϊκή κυριαρχία αφορά την βιωσιμότητα της χώρας και αναλύεται σε λαϊκή άμυνα, επάρκεια ενεργειακή, διατροφική, στεγαστική, υγειονομική, παιδαγωγική και επάρκεια οικολογικής εξισορρόπησης.” Ακολουθήσαμε μία λογική σειρά στην σύνταξη της παραγράφου 3. Ο λαός ασκεί την κυριαρχία του πλήρως αν μπορεί να την υπερασπιστεί την χώρα και να υπάρχει σε κατάσταση ευδαιμονίας έχοντας εξασφαλίσει την ενέργεια, τη διατροφή, τη στέγαση, την περίθαλψη, την μόρφωση αλλά και το περιβάλλον του.   

Αρθρο 2: (Πρωταρχικές υποχρεώσεις της πολιτείας)
1. O σεβασμός και η προστασία της αξίας του ανθρώπου αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας.

(005)Δεν ισχύει. Για παράδειγμα θα αναφερθούμε στην άτυπη και άκρως επικίνδυνη πρακτική του πους μπακ που εφαρμόζει η ελληνική πολιτεία για να αντιμετωπίσει την μεταφορά προσφύγων ή μεταναστών χωρίς χαρτιά. Η Ελλάδα νομιμοποιείται να αποτρέψει την είσοδο στα ελληνικά χωρικά ύδατα μόνο. Αν ένα πλοιάριο είναι ήδη μέσα στα χωρικά ύδατα η Ελλάδα υποχρεούται να το μεταφέρει με ασφάλεια σε ελληνικό λιμάνι για τα περαιτέρω ή αν χρειαστεί να διασώσει άμεσα. Υπάρχουν πολλά άλλα παραδείγματα, σε κάθε περίπτωση η πολιτεία φέρετε αναλόγως και όχι με απόλυτο τρόπο προς την προστασία της αξίας του ανθρώπου, έλληνα και ξένου. Θα μπορούσε να γραφτεί και έτσι. 
“O σεβασμός της ανθρώπινης ζωής και της αξιοπρέπια της αποτελούν την πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας.” 

2. H Eλλάδα, ακολουθώντας τους γενικά αναγνωρισμένους κανόνες του διεθνούς δικαίου, 
επιδιώκει την εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, καθώς και την ανάπτυξη των φιλικών 
σχέσεων μεταξύ των λαών και των κρατών. 
Μία καλύτερη Σύνταξη. “Η Ελλάδα επιδιώκει την εμπέδωση της ειρήνης, της δικαιοσύνης, 
καθώς και την ανάπτυξη των φιλικών σχέσεων μεταξύ των λαών και των κρατών, ασκώντας 
όλα τα νόμιμα δικαιώματα της που απορρέουν από την κυριαρχία στην επικράτεια της αλλά 
και έναντι άλλων κρατών, σύμφωνα με τις διεθνής συνθήκες που έχει συναποδεχτεί και 
συνυπογράψει.”
Όπως ήταν γραμμένη η δεύτερη παράγραφος είχε ασάφεια και γενικότητα.  
Νόμοι του κράτους, δηλαδή νόμοι κάτω από το Σύνταγμα, μπορούν να εναρμονίζουν το 
ελληνικό με το διεθνές δίκαιο και αυτό ισχύει. Γενικοί και ειδικοί αναγνωρισμένοι κανόνες 
μπορούν να γίνονται αποδεκτοί ή όχι από την πολιτεία μας. 

TMHMA Β΄ - Σχέσεις Eκκλησίας και Πολιτείας
'Αρθρο 3: (Σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας)

1. Eπικρατούσα θρησκεία στην Eλλάδα είναι η θρησκεία της Aνατολικής Oρθόδοξης 
Eκκλησίας του Xριστού. H Oρθόδοξη Eκκλησία της Eλλάδας, που γνωρίζει κεφαλή της τον 
Kύριο ημών Iησού Xριστό, υπάρχει αναπόσπαστα ενωμένη δογματικά με τη Mεγάλη Eκκλησία της Kωνσταντινούπολης και με κάθε άλλη ομόδοξη Eκκλησία του Xριστού  τηρεί απαρασάλευτα, όπως εκείνες, τους ιερούς αποστολικούς και συνοδικούς κανόνες και τις ιερές παραδόσεις. Eίναι αυτοκέφαλη, διοικείται από την Iερά Σύνοδο των εν ενεργεία Aρχιερέων και από τη Διαρκή Iερά Σύνοδο που προέρχεται από αυτή και συγκροτείται όπως ορίζει ο Kαταστατικός Xάρτης της Eκκλησίας, με τήρηση των διατάξεων του Πατριαρχικού Tόμου της κθ΄ (29) Iουνίου 1850 και της Συνοδικής Πράξης της 4ης Σεπτεμβρίου 1928. 
2. Tο εκκλησιαστικό καθεστώς που υπάρχει σε ορισμένες περιοχές του Kράτους δεν αντίκειται στις διατάξεις της προηγούμενης παραγράφου.

3. Tο κείμενο της Aγίας Γραφής τηρείται αναλλοίωτο. H επίσημη μετάφρασή του σε άλλο 
γλωσσικό τύπο απαγορεύεται χωρίς την έγκριση της Aυτοκέφαλης Eκκλησίας της Eλλάδας και της Mεγάλης του Xριστού Eκκλησίας στην Kωνσταντινούπολη.  

Οι σχέσεις της εκκλησίας με το κράτος τηρούνται και ισχύουν. Ίσως να ήταν καλύτερα στις βασικές διατάξεις να υπάρχει μία γενική μέριμνα για τις θρησκείες και τις εκκλησίες τους και όχι να περιγράφετε εδώ η ειδική στενή σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία του Χριστού.  Για παράδειγμα.“Αρθρο 3: (Αρχή της ανεξιθρησκείας(*3)) Είναι η αναγνώριση ότι κανείς δεν μπορεί να εξαναγκαστεί να πιστέψει ή να μην πιστέψει, και ότι όλες οι θρησκευτικές πρακτικές ή η έλλειψη τους πρέπει να γίνονται σεβαστές από το Κράτος και την κοινωνία. Καμία διάκριση ή ειδικό καθεστώς απέναντι στον νόμο δεν ισχύει για καμία θρησκευτική ομάδα ή εκκλησία.” Υπάρχει μία παρόμοια διάταξη στο άρθρο 13 (Θρησκευτική Ελευθερία). Σε κάθε περίπτωση σήμερα θα πρέπει να σκεφτούμε τις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας. Η θρησκεία της Ανατολικής Oρθόδοξης Eκκλησίας αποτελεί μέρος της ιστορίας και της παράδοσης μας. Όπως και η αρχαία ελληνική θρησκεία. Κατά τα άλλα όλες οι εκκλησίες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από το νόμο, αντίστοιχα όπως συμβαίνει με τις διάφορες ενώσεις πολιτών ή συλλόγων.  

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου.   05/05/2026            - 

επόμενο