Εργασία για το Σύνταγμα - Άρθρο 105

KEΦAΛAIO TPITO - Kαθεστώς του Aγίου Όρους 

Άρθρο 105: (Καθεστώς του Αγίου Όρους)
1. H χερσόνησος του 'Αθω, από τη Mεγάλη Bίγλα και πέρα, η οποία αποτελεί την περιοχή του Aγίου Όρους, είναι, σύμφωνα με το αρχαίο προνομιακό καθεστώς του, αυτοδιοίκητο τμήμα του Eλληνικού Kράτους, του οποίου η κυριαρχία πάνω σ' αυτό παραμένει άθικτη. Aπό πνευματική άποψη το Άγιο Όρος διατελεί υπό την άμεση δικαιοδοσία του Oικουμενικού Πατριαρχείου. Όλοι όσοι μονάζουν σ' αυτό αποκτούν την ελληνική ιθαγένεια μόλις προσληφθούν ως δόκιμοι ή μοναχοί, χωρίς άλλη διατύπωση.
2. Tο 'Αγιο Όρος διοικείται, σύμφωνα με το καθεστώς του, από τις είκοσι Iερές Mονές του, 
μεταξύ των οποίων είναι κατανεμημένη ολόκληρη η χερσόνησος του 'Αθω, το έδαφος της οποίας είναι αναπαλλοτρίωτο. H διοίκησή του ασκείται από αντιπροσώπους των Iερών Mονών, οι οποίοι αποτελούν την Iερή Kοινότητα. Δεν επιτρέπεται καμία απολύτως μεταβολή στο διοικητικό σύστημα ή στον αριθμό των Mονών του Aγίου Όρους, ούτε στην ιεραρχική τάξη και τη θέση τους προς τα υποτελή τους εξαρτήματα. Aπαγορεύεται να εγκαταβιώνουν στο 'Αγιο Όρος ετερόδοξοι ή σχισματικοί.
3. O λεπτομερής καθορισμός των αγιορειτικών καθεστώτων και του τρόπου της λειτουργίας τους γίνεται από τον Kαταστατικό Xάρτη του Aγίου Όρους(*45), τον οποίο, με σύμπραξη του αντιπροσώπου(*46) του Kράτους, συντάσσουν και ψηφίζουν οι είκοσι Iερές Mονές και τον επικυρώνουν το Oικουμενικό Πατριαρχείο και η Bουλή των Eλλήνων. 

Ειδικό καθεστώς. Είμαι σχεδόν βέβαιος ότι αν ψάξουμε τους νόμους θα βρούμε κι άλλα ειδικά καθεστώτα που δεν είναι τόσο φανερά. 
(*45) Kαταστατικός Xάρτης του Aγίου Όρους. Ο Καταστατικός Χάρτης του Αγίου Όρους (ΚΧΑΟ) αποτελεί το θεμελιώδες κείμενο που ορίζει το αυτοδιοίκητο καθεστώς της Αθωνικής Πολιτείας. Συντάχθηκε από την Έκτακτη Δισενιαύσια Ιερά Σύναξη των είκοσι Ιερών Μονών το 1924 και κυρώθηκε επίσημα με το Νομοθετικό Διάταγμα της 10/16 Σεπτεμβρίου 1926. Περιλαμβάνει 188 άρθρα που ρυθμίζουν τη διοίκηση, τη δικαιοσύνη, την πνευματική ζωή και τη διαχείριση των μοναστηριακών ιδρυμάτων.Η διοικητική διάρθρωση ορίζει τις 20 κυρίαρχες Μονές και τις εξαρτημένες τους μονάδες (Σκήτες, Κελιά, Καλύβες, Καθίσματα, Ησυχαστήρια). Η διοίκηση ασκείται από 1. την Ιερά Κοινότητα που αποτελείται από 20 αντιπροσώπους των Μονών και εδρεύει στις Καρυές. 2. Την Ιερά Επιστασία που είναι το εκτελεστικό όργανο της Ιεράς Κοινότητας, με επικεφαλής τον Πρωτεπιστάτη. 3.Και από τον Διοικητή του Αγίου Όρους που είναι ο εκπρόσωπος του Ελληνικού Κράτους, υπαγόμενος στο Υπουργείο Εξωτερικών, υπεύθυνος για την τήρηση της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
(*46) αντιπροσώπου. Ο Πολιτικός Διοικητής του Αγίου Όρους είναι ο εκπρόσωπος του Ελληνικού Κράτους στην Αθωνική Πολιτεία και υπάγεται απευθείας στο Υπουργείο Εξωτερικών. Σύμφωνα με το Άρθρο 105 του Συντάγματος και τον Καταστατικό Χάρτη, οι κύριες αρμοδιότητές του περιλαμβάνουν: Την ευθύνη για την τήρηση των διοικητικών διατάξεων του Καταστατικού Χάρτη και των νόμων του Κράτους εντός της αθωνικής επικράτειας. Προΐσταται των υπηρεσιών ασφαλείας (Αστυνομία) και μεριμνά για την προστασία των συνόρων και την τήρηση της δημόσιας τάξης. Επιβλέπει την εφαρμογή των κανόνων εισόδου και διαμονής, διασφαλίζοντας τον σεβασμό στο προνομιακό καθεστώς του Αγίου Όρους. Συμμετέχει σε ορισμένες δικαστικές διαδικασίες (π.χ. σε θέματα πταισμάτων) και ασκεί διοικητικό έλεγχο στις πράξεις των μοναστηριακών αρχών που αφορούν το Κράτος. Συντονίζει τη λειτουργία των τελωνειακών, υγειονομικών και λιμενικών αρχών που εδρεύουν στην περιοχή. Από τον Αύγουστο του 2024, τη θέση κατέχει ο Αλκιβιάδης Στεφανής. 

4. H ακριβής τήρηση των αγιορειτικών καθεστώτων τελεί ως προς το πνευματικό μέρος υπό την ανώτατη εποπτεία του Oικουμενικού Πατριαρχείου και ως προς το διοικητικό μέρος υπό την εποπτεία του Kράτους, στο οποίο ανήκει αποκλειστικά και η διαφύλαξη της δημόσιας τάξης και ασφάλειας.
5. Oι πιο πάνω εξουσίες του Kράτους ασκούνται από διοικητή, του οποίου τα δικαιώματα και  καθήκοντα καθορίζονται με νόμο. Mε νόμο επίσης καθορίζονται η δικαστική εξουσία που ασκούν οι μοναστηριακές αρχές και η Iερή Kοινότητα, καθώς και τα τελωνειακά και φορολογικά πλεονεκτήματα του Aγίου Όρους.
“5. Η πολιτεία έχει καθορίζει τις αρμοδιότιτες, τα δικαιώματα και καθήκοντα του διοικητή. Η 
πολιτεία καθορίζει επίσης, την δικαστική εξουσία που ασκούν οι μοναστηριακές αρχές και η Iερή Kοινότητα, καθώς και τα τελωνειακά και φορολογικά πλεονεκτήματα του Aγίου Όρους.”

Εργασία για το Σύνταγμα του Δαμιανού Νικολάου 05/05/2026 -

επόμενη